Een heesterstruik uit de woestijnen van West-China levert bessen die al eeuwen gebruikt worden in de traditionele geneeskunde — pas nu krijgt woestijnbes bij diabetes serieuze wetenschappelijke aandacht.
Recent proefdieronderzoek laat zien dat een geconcentreerd extract van Nitraria roborowskii de bloedsuikerspiegel merkbaar kan verlagen en zelfs insulineresistentie kan ombuigen. Of dat voor mensen net zo werkt is nog onzeker, maar de cijfers uit het lab zijn opvallend genoeg om verder onderzoek te rechtvaardigen.
Alvast 5 van de belangrijkste punten
- De extract verlaagde de nuchtere bloedsuiker bij muizen met 30 tot 40 procent — dosisafhankelijk.
- Insulinegevoeligheid verbeterde met ongeveer de helft vergeleken met onbehandelde dieren.
- Oxidatieve stress daalde met maar liefst 60 procent, een bijwerking die bij veel diabetesmedicijnen ontbreekt.
- Het werkingsmechanisme loopt via het PI3K/AKT-signaleringspad, een route die vaak verstoord is bij type 2 diabetes.
- Humane trials ontbreken nog — de resultaten zijn veelbelovend, maar voorlopig beperkt tot proefdieren.
Wat is de ‘woestijnbes’ en waar komt deze voor?
Nitraria roborowskii Kom groeit in de droge, extreme gebieden van West-China en staat bekend om zijn felrode vrucht. Lokaal heet die vrucht ook wel ‘woestijnkers’, hoewel het met een kers verder weinig te maken heeft — het is een besachtige vrucht vol antioxidanten en flavonoïden.
De plant zelf is extreem resistent tegen droogte en hitte, wat wellicht ook verklaart waarom de bioactieve stoffen zo geconcentreerd aanwezig zijn. Traditioneel werd de bes gebruikt bij vermoeidheid en ontstekingen, maar wetenschappelijk bewijs voor die werking ontbrak tot voor kort grotendeels.
Samenvatting van het recente onderzoek
Onderzoekers van Qinghai University en het Northwest Institute of Plateau Biology hebben zeven weken lang diabetische muizen behandeld met een geconcentreerd extract van de woestijnbes (NRK-C). De dieren kregen verschillende doseringen, en alle groepen lieten verbeteringen zien in glycemie, vetprofiel en lever- en alvleesklierfunctie.
Het meest opvallende vond ik eigenlijk de breedte van het effect — werkt woestijnbes tegen hoge bloedsuiker én tegen vetdisbalans én tegen weefselschade. Dat zie je niet vaak bij een enkele verbinding, laat staan bij een plantaardig extract dat je zonder complexe synthese kunt winnen.
Hoe past dit in wat we weten over bessen en diabetes?
We weten al langer dat bessen goed zijn voor diabetes, vooral vanwege hun lage glycemische lading en hun rijkdom aan polyfenolen. Harvard Health wijst erop dat bosbessen, aardbeien en frambozen zinvol zijn binnen een diabeetdieet — ze verhogen de bloedsuiker minder snel dan de meeste andere fruitsoorten.
Ook de American Diabetes Association plaatst bessen op de lijst van ‘supersterren’ binnen de diabetesvoeding. Waar de woestijnbes zich onderscheidt is het blijkbare vermogen om niet alleen de symptomen te beïnvloeden, maar ook het metabole signaleringssysteem zelf te herstarten — het PI3K/AKT-pad.
Voor- en nadelen van: NRK-C extract als potentiële aanvulling
Voordelen
- Breed werkingsspectrum: bloedsuiker, vetten, oxidatieve stress én insulineresistentie
- Natuurlijk gewonnen verbinding zonder complexe chemische aanpassingen
- Dosisafhankelijk effect zichtbaar in gecontroleerde proefopstelling
- Mogelijkheid tot toevoeging aan functionele voeding of als supplement
Nadelen
- Geen enkel humaan onderzoek beschikbaar — proefdierresultaten zijn geen garantie
- Onbekend hoe het extract interfereert met standaard diabetesmedicatie
- Langetermijnveiligheid en bijwerkingen zijn niet onderzocht
- Standaardisatie van extract kan lastig zijn — bioactieve concentraties variëren per oogst
Mogelijke werking en veiligheid
Het werkingsmechanisme lijkt te draaien om het PI3K/AKT-pad, een cellulair systeem dat verstoord raakt bij insulineresistentie. Door dat pad opnieuw te activeren kan het lichaam glucose weer beter opnemen en verwerken — althans, zo werkt het in muismodellen.
Over veiligheid supplement woestijnbes is nog weinig bekend. In de Chinese traditionele geneeskunde worden de bessen al eeuwen gegeten zonder serieuze meldingen van toxiciteit, maar geconcentreerde extracten zijn een ander verhaal. Interacties met bloedverdunners, metformine of andere diabetesmedicatie zijn niet uitgesloten — voorzichtigheid is dus gepast totdat er klinisch bewijs woestijnbes diabetes bij mensen komt.
Praktische tips: voeding, leefstijl en volgende stappen
Zolang er geen betrouwbare humane data zijn, blijft de beste stap gewoon: focussen op wat we wél zeker weten. Dat betekent bessen in het algemeen — bosbes, framboos, braam — opnemen in je dagelijkse voeding, liefst vers of diepvries zonder toegevoegde suikers. Beste fruit bij type 2 diabetes zijn vaak de vruchten met een lage glycemische index en een hoog polyfenolgehalte.
Mocht er ooit een gestandaardiseerd Nitraria-extract op de markt komen, dan is het verstandig om met je behandelaar te overleggen over dosering en mogelijke interacties. Zelfmedicatie met ongekeurde extracten is af te raden — de kans op vervuiling of verkeerde dosering is gewoon te groot.
Verklarende woordenlijst
- Insulineresistentie: toestand waarin cellen minder gevoelig worden voor insuline, waardoor glucose slecht wordt opgenomen
- PI3K/AKT-pad: cellulaire signaalroute die betrokken is bij glucoseopname en energiebalans
- Glycemie: bloedsuikerspiegel, zowel nuchter als na een maaltijd
- Oxidatieve stress: overmatige productie van vrije radicalen die weefselschade kunnen veroorzaken
Wat zegt dr. Yue Huilan over de bevindingen?
Dr. Yue Huilan, senior onderzoeker binnen het project, benadrukt dat het extract kennelijk verder gaat dan symptoombestrijding. “In plaats van alleen de bloedsuiker te verlagen zoals de meeste medicijnen doen, lijkt de plant het lichaam te helpen zijn natuurlijke metabole balans terug te vinden,” legt zij uit in een toelichting bij het onderzoek.
Dat klinkt hoopvol, maar ze waarschuwt ook direct dat humane trials nodig zijn voordat je hier conclusies aan kunt verbinden. Het is verleidelijk om dit soort resultaten meteen te vertalen naar menselijke situaties — juist daarom is terughoudendheid verstandig.
| Parameter | Onbehandeld (diabetische muizen) | Na 7 weken NRK-C |
|---|---|---|
| Nuchtere bloedsuiker | Verhoogd | 30-40% lager |
| Insulinegevoeligheid | Verstoord | ~50% verbetering |
| Oxidatieve stress | Verhoogd | Tot 60% reductie |
| Cholesterolprofiel | Ontregeld | Genormaliseerd |
Wat betekent dit voor de toekomst van diabeteszorg?
Als de resultaten zich herhalen in menselijke proeven, dan zou NRK-C een interessante aanvulling kunnen worden op bestaande therapieën — misschien zelfs een alternatief voor wie bijwerkingen ervaart van klassieke medicatie. Farmaceutische bedrijven kunnen gestandaardiseerde extracten ontwikkelen, terwijl voedingsmiddelenfabrikanten wellicht functionele producten op de markt brengen.
Tegelijkertijd benadrukt dit onderzoek het belang van het bestuderen van traditionele geneesmiddelen. Planten die al generaties lang worden gebruikt, bevatten soms werkzame stoffen die moderne geneeskunde over het hoofd ziet — mits je ze onderzoekt met behulp van gecontroleerde, reproduceerbare methoden.
Conclusie
De flavonoïden effect op insuline lijken bij Nitraria roborowskii veelbelovend, maar menselijke data ontbreken nog volledig. Wat je wél kunt doen is de vruchten die we al kennen — bosbessen, frambozen, braambessen — structureel in je voeding opnemen.
Die bessen leveren ook polyfenolen en antioxidanten, zonder dat je hoeft te wachten op goedkeuring van nieuwe extracten. Mocht er ooit een supplement op basis van woestijnbes diabetesonderzoek beschikbaar komen, dan is afstemming met je zorgverlener sowieso verstandig — zeker als je al medicatie gebruikt.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- https://www.eurekalert.org/news-releases/1092492 – Persbericht over onderzoek naar woestijnbes-extract (NRK-C) met muisdata en effectgroottes.
- https://www.news-medical.net/news/20250726/New-study-shows-potent-effects-of-desert-berry-extract-(NRK-C).aspx – Samenvatting van bevindingen rond glycemie en insulinegevoeligheid.
- https://scienceblog.com/sciencechina/2025/07/25/ancient-desert-berry-shows-rare-power-to-reverse-diabetes-in-mice/ – Achtergrond over de plant Nitraria roborowskii en proefdierresultaten.
- https://www.health.harvard.edu/diseases-and-conditions/blood-sugarfriendly-fruits-if-you-have-diabetes – Context: welke vruchten (incl. bessen) passen bij diabetes.
- https://diabetes.org/food-nutrition/food-and-blood-sugar/diabetes-superstar-foods – Advies van ADA over bessen en diabetesvriendelijke voeding.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Welke bessen zijn goed bij diabetes?
Bessen zoals aardbei, blauwe bes, framboos en braam bevatten vezels en polyfenolen die helpen de bloedsuikerrespons te dempen; daarom worden bessen vaak aangeraden in diabetesvriendelijke voedingspatronen.
Verhogen bessen de bloedsuiker?
Ja, bessen bevatten koolhydraten en verhogen dus de bloedsuiker, maar door hun vezels en lagere suiker per portie doen ze dat doorgaans trager dan veel andere vruchten; portiecontrole blijft belangrijk.
Wat zeggen studies over een ‘woestijnbes’ tegen diabetes?
Recente muismodellen laten zien dat een extract uit de woestijnbes (NRK-C, afkomstig van Nitraria roborowskii) nuchtere glucose verlaagt en insulinegevoeligheid verbetert; er is nog geen bewijs uit humane klinische trials.
Is het veilig om een woestijnbes-extract te gebruiken?
De veiligheid bij mensen is nog niet vastgesteld; gebruik van geconcentreerde extracten zonder klinisch bewijs of etikettering wordt afgeraden, zeker bij gebruik van medicatie of bestaande aandoeningen—overleg met je arts.
Wat kan ik nu al doen met voeding als ik diabetes heb?
Kies volwaardige voeding met vezelrijke koolhydraten (zoals bessen), let op porties, spreid koolhydraten over de dag, combineer met eiwit en beweging, en volg het advies van je zorgverlener; supplementen vervangen geen behandelplan.
