Rondom bpc-157 doen veel verhalen de ronde. Sommigen zweren dat dit peptide hun herstel van een peesblessure of overbelasting aanzienlijk versnelde, anderen gebruiken het met het idee dat het sportprestaties kan verbeteren. De vraag blijft echter: wat weten we écht over de werking en de risico’s?

De bekendheid van BPC-157 nam de afgelopen jaren sterk toe, mede door grote namen in de podcastwereld. Zo wordt het vaak aangehaald in gesprekken bij onder andere Joe Rogan en Andrew Huberman. Daarbij gaat het meestal om persoonlijke ervaringen: “Ik had een geïrriteerde pees in mijn elleboog die maar niet herstelde. Na een paar injecties met BPC-157 was het binnen twee weken opgelost.” Zulke verhalen klinken indrukwekkend, maar ze zijn anekdotisch en vertellen niets over veiligheid, bijwerking of juiste dosis.

Ook sommige medische klinieken claimen dat het middel kan bijdragen aan spierkracht en uithoudingsvermogen. Maar de kernvraag blijft: is die hype gebaseerd op harde data? BPC-157 is een synthetisch peptide, opgebouwd uit een korte keten aminozuren. Zulke verbindingen spelen een belangrijke rol in talloze processen in ons lichaam. Bekende voorbeelden zijn insuline, dat de bloedsuiker reguleert, en oxytocine, dat invloed heeft op binding en sociaal gedrag.

Alvast 5 van de belangrijkste punten

Wat is BPC-157 en hoe werkt het?

BPC-157 staat voor Body Protection Compound 157. Het is een synthetisch peptide, afgeleid van een natuurlijk eiwit dat normaal in maagzuur voorkomt. Het idee achter dit peptide is dat het het lichaam kan ondersteunen bij weefselherstel, vooral bij blessures. Vergelijkbaar met hoe synthetische insuline al decennia wordt ingezet voor diabetes, wordt hier gekeken of BPC-157 ook therapeutisch bruikbaar zou kunnen zijn. De claim die je vaak hoort: dat het herstel van spier en pees aanzienlijk sneller zou verlopen. Maar wat weten we uit onderzoek tot nu toe?

De eerste beschrijvingen van BPC-157 dateren uit de vroege jaren 90. Kroatische onderzoekers ontdekten dat dit peptide een beschermende rol leek te spelen in de maagwand. In daaropvolgende dierstudies werd gekeken naar genezing in verschillende organen en weefsels: van maag en darmen tot spieren en pezen. De uitkomsten waren opvallend, maar het bleven vooral resultaten uit dierstudie.

Wat zegt de wetenschap: dierstudies vs. mensen

De eerste resultaten waren zo positief dat onderzoekers dachten aan een nieuwe categorie middelen die ons lichaam zou kunnen beschermen tegen schade. Een vroege publicatie beschreef de mogelijkheden, maar er bleven veel vragen openstaan: zijn deze effecten herhaalbaar, in welke context bruikbaar, en hoe zit het met veiligheid en mogelijke bijwerkingen?

Veel van de vroege experimenten concentreerden zich op het spijsverteringskanaal. In een ratmodel bleek BPC-157 effectief tegen darmproblemen die nauwkeurig werden onderzocht. Ook werd gekeken naar genezing van peesblessure, bekend om hun trage herstel. Daar leek het middel de genezing te versnellen. Dit soort resultaten maakte het onderwerp populair in de sportwereld, maar benadrukt ook een belangrijk punt: het gaat nog steeds om dierstudies, niet om gecontroleerde klinische trials bij mensen.

Peesherstel

Een belangrijke reden dat peesblessures lastig herstellen, is dat pezen nauwelijks doorbloed zijn. Stoffen die nodig zijn voor genezing bereiken dit weefsel daardoor maar beperkt. In dierstudie bleek bpc-157 dit probleem deels te omzeilen: ratten met een beschadigde achillespees herstelden sneller en vollediger. Ook bij huidwonden werd een vergelijkbaar effect gemeld. Het suggereert dat het herstelpotentieel verder reikt dan alleen de maag of darmen.

Onderzoekers wilden weten: welk mechanisme ligt hieraan ten grondslag? Tot nu toe wijst het bewijs in meerdere richtingen. Eén effect is dat ontsteking wordt geremd. In een experiment bij ratten verminderde BPC-157 de reactie op geïrriteerd slijmvlies in de neus. Hoe hoger de dosis, hoe sterker die ontstekingsremming.

Werking van BPC-157

De ontstekingsremmende werking is een belangrijk thema in het onderzoek. Ontsteking is normaal gesproken nuttig: het ruimt beschadigd weefsel op en trekt cellen aan die herstel op gang brengen. Maar wanneer ontsteking te lang aanhoudt, kan dit leiden tot extra pijn, schade en littekenvorming. Hier lijkt BPC-157 in te grijpen door de reactie te dempen en zo een beter evenwicht te creëren.

Naast ontstekingsremming speelt angiogenese een grote rol in weefselherstel. Via nieuwe bloedvaten komen voedingsstoffen en groeifactoren op de juiste plek. Onderzoeken bij ratten lieten zien dat BPC-157 deze vaatvorming stimuleert, wat de hersteltijd van spieren en pezen verkortte. Daarbij werd ook het stikstofmonoxidesysteem beïnvloed, een regulerend mechanisme dat zowel de doorbloeding als de immuunrespons aanstuurt.

Vorming van bloedvaten

Goede doorbloeding is essentieel bij elk herstelproces. Uit onderzoek blijkt dat BPC-157 de regulatie van groeifactoren ondersteunt die verantwoordelijk zijn voor nieuwe vaatvorming. Dit helpt bloedvaten om zich correct te vormen en versnelt het genezingsproces. Samen met ontstekingsremming vormt angiogenese de kern van hoe dit peptide mogelijk invloed uitoefent bij blessures.

Onderzoek bij mensen

Op papier klinkt het aantrekkelijk: een peptide dat ontsteking tempert, angiogenese stimuleert en zo het weefselherstel versnelt. Het probleem is dat dit beeld volledig is gebaseerd op dierstudie. Tot nu toe zijn er geen gerandomiseerde klinische trials die de werking bij mensen bevestigen. Slechts één klein onderzoek keek naar het effect van bpc-157 bij kniepijn. Daarin werden zestien mensen achteraf geïnterviewd, maanden nadat zij een injectie hadden gehad. Zonder controlegroep, zonder duidelijke dosis en volledig afhankelijk van herinneringen. Wetenschappelijk gezien levert dat nauwelijks bruikbare data op.

Beperkingen onderzoek

De beperkingen van deze studie zijn groot: geen vergelijking met placebo, een kleine steekproef en de mogelijkheid dat kniepijn vanzelf verbeterde. Voor echt bewijs zijn gecontroleerde, dubbelblinde klinische onderzoeken nodig. Tot die tijd zijn de claims vooral gebaseerd op anekdotes en blogs van commerciële klinieken. Dat is onvoldoende om iets te zeggen over effectiviteit of veiligheid.

Klinisch onderzoek

Een goed opgezet onderzoek zou het placebo-effect uitsluiten en objectief meten of er verschil is tussen behandelde en onbehandelde groepen. Pas dan kun je bepalen of BPC-157 meer doet dan verwachtingen voeden. Het idee ‘baat het niet, dan schaadt het niet’ gaat hier niet op: we weten simpelweg niet welke bijwerkingen kunnen optreden en welke dosis eventueel veilig zou zijn.

Risico’s, bijwerkingen, wetgeving en dopingstatus

Er zijn drie belangrijke redenen om voorzichtig te zijn. Ten eerste: de veiligheid is onbekend. Geen enkele klinische trial bij mensen heeft een veilige dosis vastgesteld. Ten tweede: producten die online verkocht worden zijn niet gereguleerd. Zonder kwaliteitscontrole weet je niet wat er daadwerkelijk in een flesje of injectie zit. Ten derde: sporters lopen extra risico. USADA en de Nederlandse Dopingautoriteit plaatsen BPC-157 expliciet op de dopinglijst. De stof staat onder categorie S0: ‘niet-goedgekeurde stoffen’. Ook de FDA heeft BPC-157 geclassificeerd als bulk-stof die niet mag worden gecompounded vanwege mogelijke risico’s zoals immunogeniciteit.

Veilige alternatieven en evidence-based keuzes

Voor sporters en herstellende atleten zijn er middelen die wel degelijk onderzocht zijn. Zo concludeerde de International Society of Sports Nutrition dat creatine monohydraat het meest effectieve supplement is voor kracht, spieropbouw en herstel. Ook betaïne (trimethylglycine) is uitvoerig onderzocht en blijkt de kwaliteit van trainingen en prestaties te verbeteren. Deze stoffen zijn legaal, veilig bij juist gebruik en ondersteund door degelijk wetenschappelijk onderzoek.

Andere peptiden

Naast bpc-157 circuleren er steeds meer peptiden in de fitness- en gezondheidswereld. Influencers en klinieken noemen namen van stoffen die zouden bijdragen aan sneller herstel of zelfs het stimuleren van groeihormoon. Het probleem is vergelijkbaar: er zijn nauwelijks klinische trials bij mensen en de stoffen zijn niet goedgekeurd voor sport of geneeskundig gebruik. Net als bij BPC-157 geldt dat de veiligheid, bijwerking en effectiviteit onbekend zijn. Het risico is dus aanzienlijk groter dan de mogelijke winst.

Daarom is het zinvol om onderscheid te maken tussen stoffen waarvan de werking goed is onderbouwd en diegene die vooral in de hype-sfeer blijven hangen. Stoffen als creatine en betaïne zijn onderbouwd, veilig en legaal. Voor de talloze experimentele peptiden ontbreekt dit fundament.

GLP-1 medicijnen

Een peptide dat de afgelopen jaren wél de medische wereld heeft veroverd, is het GLP-1 (glucagon-like peptide-1). Dit staat bekend van merknamen als Ozempic. Oorspronkelijk ontwikkeld voor diabetes type 2, maar inmiddels vooral bekend door de afslankende effecten. Hierin zit meteen het verschil: GLP-1-medicijnen zijn wél uitgebreid onderzocht in grote klinische studies en goedgekeurd door instanties als de FDA. BPC-157 en vergelijkbare experimentele peptiden zijn dat niet.

Dat maakt ook duidelijk waarom wada en antidopingorganisaties een strenge lijn hanteren. Alleen stoffen die aantoonbaar veilig en gereguleerd zijn, komen in aanmerking voor gebruik. Alles wat daarbuiten valt, wordt automatisch geplaatst onder de categorie ‘niet-goedgekeurde stoffen’ en daarmee op de dopinglijst.

Geraadpleegde bronnen:

De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.

• https://www.wada-ama.org/en/news/wadas-2022-prohibited-list-now-force – WADA bevestigt dat BPC-157 onder S0 (niet-erkende stoffen) valt.
• https://www.dopingautoriteit.nl/nieuws/2021-11-09_dopinglijst-2022 – Nederlandse Dopingautoriteit noemt BPC-157 expliciet verboden vanaf 2022.
• https://www.fda.gov/drugs/human-drug-compounding/certain-bulk-drug-substances-use-compounding-may-present-significant-safety-risks – FDA: BPC-157 op lijst bulk-stoffen met significante veiligheidsrisico’s (o.a. immunogeniciteit).
• https://www.usada.org/spirit-of-sport/bpc-157-peptide-prohibited/ – USADA: BPC-157 is een experimenteel peptide en verboden voor atleten.
• https://examine.com/supplements/bpc-157/ – Overzicht van mechanisme en (beperkte) evidence, met kritische duiding.

Gerelateerde artikelen

Deze eenvoudige gewoonte kan jouw depressie en angst aanzienlijk verlichten

Zorgen voor kleinkinderen kan het brein van grootouders een onverwachte impuls geven

Dit zijn de kritische fouten in de evolutietheorie: Een hardnodige herziening geïnspireerd door dr. James Tour Ph.D.

Onder het Vergrootglas: UAP’s, de Concierge-Hypothese en de Rol van AI

Is de Mens een Experiment? Het Mysterie van Chromosoom 2

Veelgestelde vragen

Wat is BPC-157?

BPC-157 is een synthetisch peptide (15 aminozuren) dat in dierstudies wordt onderzocht op weefselherstel en ontstekingsremming; het is niet goedgekeurd voor menselijk gebruik.

Is BPC-157 legaal in Nederland?

Er is geen geneesmiddel- of supplementgoedkeuring; producten worden vaak als “research chemical” verkocht. Gebruik in de sport valt onder dopingregels en kan tot sancties leiden.

Is BPC-157 toegestaan in de sport?

Nee. BPC-157 staat op de WADA-dopinglijst (S0: niet-erkende stoffen) en is daarmee verboden voor (wedstrijd)atleten.

Welke bijwerkingen heeft BPC-157?

De veiligheid bij mensen is onvoldoende onderzocht; autoriteiten waarschuwen o.a. voor immunogeniciteit en kwaliteitsrisico’s van niet-gereguleerde producten.

Werkt BPC-157 echt?

Bewijs komt vooral uit dierstudies; robuuste, gecontroleerde studies bij mensen ontbreken grotendeels, waardoor effectiviteit niet met zekerheid is vast te stellen.