Seks geeft plezier en intimiteit. Daarnaast lijkt het goed voor je gezondheid. Lichamelijke nabijheid werkt door in hoe je je voelt.
Onderzoekers hebben verschillende gezondheidsvoordelen van seks bekeken, van stress en slaap tot pijn. Een fijn intiem leven geeft rust die doorwerkt in de rest van de week. In een relatie geeft het een gevoel van veiligheid, waardoor je minder snel aangebrand reageert.
Alvast 5 van de belangrijkste punten
- In een kleine studie reageerden mensen die kort tevoren seks hadden gehad rustiger op een stresstest.
- Na een orgasme stijgt het hormoon prolactine. Veel mensen zeggen daarna makkelijker in slaap te vallen.
- Een kleine studie vond meer van het afweerstofje IgA in het speeksel bij studenten die een of twee keer per week seks hadden.
- Bij een deel van de mensen met migraine verlicht seks een aanval, bij anderen wordt die juist erger.
- In een grote Amerikaanse studie kregen mannen die vaak ejaculeerden iets minder vaak prostaatkanker.
Intimiteit als basis van vertrouwen
Seks hoort bij het mens-zijn. Lichamelijke nabijheid tussen partners legt een basis van vertrouwen waar beide partners baat bij hebben.
Wie bewust tijd maakt voor intimiteit geeft het lichaam ruimte om te ontspannen. Daarbij gaan lichamelijke inspanning en emotionele overgave samen.
Seks, cortisol en endorfines
Wanneer spanning de overhand neemt, produceert het lichaam cortisol. Heb je daar lang te veel van, dan voel je je uitgeput en tegelijk steeds op je hoede.
Intimiteit zet het lichaam aan tot de aanmaak van endorfines, stoffen die je stemming verbeteren.
Waarom je na seks slaperig wordt
Tijdens een orgasme komt het hormoon prolactine vrij. Die stijging gaat samen met een slaperig gevoel.
In een Australisch vragenlijstonderzoek zeiden de meeste volwassenen na seks met een orgasme beter en sneller te slapen (Lastella, 2019). Dat is wat mensen zelf ervaren; met slaapmetingen is het nog weinig onderzocht.
Seks als natuurlijke pijnstiller
Bij opwinding en een orgasme maakt het lichaam eigen pijnstillende stoffen aan, zoals endorfines.
In een Duitse studie onder hoofdpijnpatiënten had een derde wel eens seks tijdens een migraineaanval. Van hen merkte ruim de helft verlichting, terwijl het bij een op de drie juist erger werd (Hambach, 2013). Het werkt dus voor sommigen, niet voor iedereen.
Effect op stemming en prostaat
Bij intimiteit komen dopamine en oxytocine vrij. Die stoffen verdiepen de band met je partner en verbeteren je stemming.
Regelmatige intimiteit gaat samen met een stabielere mentale gezondheid.
In een grote Amerikaanse studie hadden mannen die vaak ejaculeerden (21 keer of meer per maand) ongeveer een vijfde minder kans op prostaatkanker dan mannen die het 4 tot 7 keer per maand deden (Rider, 2016). Het gaat om een verband, dat vooral gold voor de minder agressieve vormen.
Zin gaat voor frequentie
Veel mensen voelen druk om een bepaald aantal keren seks te hebben. Intimiteit voelt het best als ze voortkomt uit echte zin en ontspanning.
Voelt seks tijdens de menstruatie ongemakkelijk, dan kan masturbatie een alternatief zijn. Luisteren naar je eigen grenzen is daarbij belangrijker dan een vast patroon.
Zo maak je ruimte voor intimiteit
Meer ruimte voor intimiteit begint klein, met waar je je aandacht op richt. Let op wat je in je lichaam voelt in plaats van op het eindresultaat.
Rust nemen en open praten maken ruimte voor de goede kanten van intimiteit. Deze stappen helpen daarbij:
- Bespreek wederzijdse behoeften zonder oordeel.
- Let tijdens het vrijen op je ademhaling en op wat je voelt.
- Neem na het vrijen de tijd voor rust en nabijheid.
Verklarende woordenlijst
- Cortisol Een hormoon dat door het lichaam wordt aangemaakt bij stress en spanning.
- Endorfines Natuurlijke stoffen in de hersenen die pijn verminderen en een geluksgevoel geven.
- Oxytocine Een hormoon dat zorgt voor gevoelens van vertrouwen en sociale verbondenheid.
Wat seks met je zenuwstelsel doet
Na seks lijkt het zenuwstelsel over te schakelen van paraatheid naar rust. In een kleine studie hielden mensen bij wanneer ze seks hadden. Bij een stresstest steeg de bloeddruk minder bij wie kort tevoren gemeenschap had gehad (Brody, 2006).
Conclusie
Een gezond seksleven gaat samen met minder stress, betere slaap en meer verbondenheid, al zijn veel studies klein. Het draagt bij aan hoe je je lichamelijk en geestelijk voelt. Neem vandaag een moment voor bewuste nabijheid, met jezelf of met je partner.
Geraadpleegde bronnen
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- Brody, 2006 (Biological Psychology) · bloeddrukreactie op stress na seks, 46 deelnemers.
- Charnetski en Brennan, 2004 (Psychological Reports) · seksfrequentie en IgA in speeksel, 112 studenten.
- Lastella e.a., 2019 (Frontiers in Public Health) · seks en ervaren slaap, 778 volwassenen.
- Hambach e.a., 2013 (Cephalalgia) · seks tijdens migraine- en clusterhoofdpijnaanvallen.
- Rider e.a., 2016 (European Urology) · ejaculatiefrequentie en prostaatkanker, 31.925 mannen.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Waarom is seks zo goed voor het lichaam?
Bij seks komen hormonen vrij en stroomt je bloed sneller. In onderzoek gaat een goed seksleven samen met minder stress, betere slaap en meer afweerstoffen in het speeksel, al zijn veel van die studies klein.
Merk je de voordelen van seks meteen?
Veel mensen voelen zich direct na seks lichamelijk ontspannen en beter gestemd. Ook zeggen veel mensen daarna beter te slapen en minder spanning te voelen.
Hoe begin je een gesprek over seks met je partner?
Zoek een rustig moment waarop jullie je allebei veilig voelen om over verlangens en grenzen te praten. Zo’n open gesprek verlaagt de drempel en geeft ontspanning, wat de intimiteit ten goede komt.
Telt alleen geslachtsgemeenschap voor je gezondheid?
Nee. Ook bij liefdevolle aanraking en bij een orgasme zonder gemeenschap maakt het lichaam gunstige stoffen aan, zoals oxytocine en endorfines.
Wanneer zoek je hulp bij seksuele problemen?
Heb je aanhoudend pijn bij seks, of houdt iets in je hoofd je steeds tegen? Ga dan naar je huisarts of een andere deskundige. Die kan helpen om het plezier in intimiteit terug te vinden.
Hoeveel seks is gezond?
Er is geen aantal dat voor iedereen geldt. Het gaat om een ritme dat voor jullie allebei goed voelt; hoe je met elkaar verbonden bent, telt zwaarder dan hoe vaak.
Wat doet seks voor je relatie?
Seks kan de emotionele band en het onderlinge vertrouwen versterken. Het maakt het voor veel stellen ook makkelijker om met elkaar te praten.
Hoe maak je vandaag tijd voor intimiteit?
Vraag jezelf af aan welke nabijheid je nu het meest behoefte hebt. Soms is een kleine aanraking of een moment van volle aandacht al genoeg.
