Medicijnen die het GLP-1-systeem beïnvloeden zijn uitgegroeid van een specifieke behandeling voor diabetes tot een veelgebruikte optie bij obesitas.
Nu het gebruik toeneemt, duikt vaak een praktische vraag op: werken deze medicijnen voor iedereen even goed, of hebben leeftijd, ras of begingewicht invloed op het resultaat?
Alvast 5 van de belangrijkste punten
- Een grote analyse van tientallen studies keek of GLP-1-medicijnen bij iedereen even goed werken.
- Vrouwen lijken gemiddeld meer af te vallen: in de studies verloren zij ongeveer 11 procent van hun begingewicht, mannen ongeveer 7 procent.
- Leeftijd maakte weinig uit: bij mensen van 65 en ouder was het resultaat vergelijkbaar.
- Sommige groepen zijn in de studies ondervertegenwoordigd, waardoor er voor hen minder zekerheid is.
- Tirzepatide (Zepbound) bleef buiten de analyse, omdat het ook op een tweede hormoon werkt.
Een nieuwe analyse van Amerikaanse onderzoekers schetst een grotendeels geruststellend beeld. Zogenoemde GLP-1-receptoragonisten gaven bij een brede groep deelnemers vergelijkbaar gewichtsverlies, met één mogelijke uitzondering: vrouwen leken gemiddeld meer af te vallen dan mannen.
De onderzoekers bundelden tientallen studies naar deze middelen bij gewichtsverlies, met samen tienduizenden patiënten. Het ging onder meer om semaglutide (Ozempic), dulaglutide (Trulicity) en andere medicijnen uit dezelfde groep.
Wat de cijfers laten zien
Vrouwen verloren in de studies gemiddeld ongeveer 11 procent van hun begingewicht, mannen rond de 7 procent. Of het verschil tussen vrouwen en mannen echt zo groot is, is nog onzeker. Bij de andere vergelijkingen lagen de resultaten dicht bij elkaar.
Dat gold voor leeftijd (jonger dan 65 of 65 en ouder), afkomst, de mate van obesitas en de gemiddelde bloedsuiker van de afgelopen maanden, de bloedwaarde HbA1cBloedwaarde die het gemiddelde bloedsuikergehalte over twee à drie maanden weergeeft..
De resultaten verschenen in het medische vakblad JAMA Internal Medicine.
Vergelijkbare resultaten bij de meeste bevolkingsgroepen
“Deze resultaten kunnen artsen en patiënten meer vertrouwen geven dat GLP-1-receptoragonisten op een vergelijkbare manier werken bij verschillende rassen en etnische groepen en bij uiteenlopende leeftijden en gewichten, al lijkt het effect gemiddeld iets sterker bij vrouwen dan bij mannen,” zegt Hemal Mehta, die het onderzoek leidde.
Voor het mogelijk sterkere effect bij vrouwen noemen de onderzoekers een paar mogelijke verklaringen: een wisselwerking met het vrouwelijke hormoon oestrogeen, verschillen in hoe het lichaam de medicijnen verwerkt en het lagere gemiddelde lichaamsgewicht van vrouwen.
Lees ook: De wetenschapper die de Wet van Aantrekking oploste: ‘verlangens zijn frequenties’
Voor- en nadelen van GLP-1-medicatie bij gewichtsverlies
Voordelen
- Ongeveer even goed resultaat bij verschillende leeftijden, afkomst en begingewichten.
- Wordt ook ingezet om het risico op een hartaanval of beroerte te verlagen.
- Gebaseerd op een grote analyse van tientallen studies met tienduizenden patiënten.
Nadelen en kanttekeningen
- De werking verschilt per persoon: niet iedereen reageert even sterk.
- Sommige groepen zitten weinig in de studies, dus voor hen is er minder zekerheid.
- De analyse zegt niets over wat er gebeurt na het stoppen met de medicatie.
Hoe GLP-1 in het lichaam werkt
GLP-1 is een hormoon dat in de darmen vrijkomt na het eten. Het vermindert de eetlust en geeft de alvleesklierKlier achter de maag die insuline en spijsverteringsenzymen aanmaakt. een signaal om insuline vrij te geven, waardoor glucose uit het bloed in de cellen terechtkomt. Omdat het natuurlijke hormoon in het bloed snel wordt afgebroken, kan het niet rechtstreeks als medicijn worden gebruikt.
In de afgelopen twintig jaar hebben wetenschappers varianten ontwikkeld die langer in het lichaam actief blijven. Tegenwoordig schrijven artsen GLP-1-receptoragonisten vaak voor bij obesitas en diabetes type 2, en ook om het risico op een hartaanval of beroerte te verlagen.
Verklarende woordenlijst
- GLP-1-receptoragonist: Een medicijn dat de werking van het hormoon GLP-1 nabootst en zo de eetlust remt en de bloedsuikerspiegel reguleert.
- Insuline: Een hormoon van de alvleesklier dat ervoor zorgt dat glucose uit het bloed in de cellen komt.
- HbA1c: Een bloedwaarde die het gemiddelde bloedsuikergehalte over de afgelopen twee à drie maanden weergeeft.
- Tirzepatide: Een medicijn dat zowel GLP-1 als het hormoon GIP beïnvloedt en daardoor anders werkt dan klassieke GLP-1-receptoragonisten.
Waarom tirzepatide buiten de analyse valt
De onderzoekers namen tirzepatideMedicijn dat zowel GLP-1 als GIP beïnvloedt; werkt anders dan klassieke GLP-1-receptoragonisten. (Zepbound) niet mee in hun analyse. Dit middel werkt anders dan de andere, omdat het naast GLP-1 ook een ander hormoon met vergelijkbare effecten beïnvloedt: GIP.
Deze medicijnen hebben verschillende voordelen voor de gezondheid, maar werken niet bij iedereen op dezelfde manier. Wetenschappers vragen zich al langer af of verschillen in leeftijd, ras of begingewicht kunnen verklaren waarom sommige mensen meer gewicht verliezen dan anderen.
Hoe het onderzoek werd uitgevoerd
Om dat uit te zoeken, verzamelden de onderzoekers de resultaten van gepubliceerde studies waarin GLP-1-receptoragonisten werden vergeleken met een nepmiddel (placebo) of met andere medicijnen voor gewichtsverlies. Ze gebruikten studies die tot halverwege 2024 waren verschenen.
Voor elke vergelijking, bijvoorbeeld tussen mannen en vrouwen of tussen jong en oud, gebruikten de onderzoekers alleen de studies waarin die groepen apart te volgen waren. Dat waren er telkens maar een handvol.
De wetenschappelijke eye-opener
Vrouwen lijken gemiddeld meer af te vallen dan mannen, maar dat verschil is nog onzeker. Waar het door zou komen, is evenmin goed onderbouwd. Een wisselwerking met oestrogeen, verschillen in hoe het lichaam de medicijnen verwerkt en het lagere gemiddelde gewicht van vrouwen spelen mogelijk allemaal mee. Wat dit onderzoek vooral duidelijk maakt: over de groepen die het minst in studies voorkomen, weten we ook het minst.
Conclusie
In deze analyse gaven GLP-1-medicijnen bij de meeste groepen vergelijkbare resultaten, ongeacht leeftijd, afkomst of begingewicht.
Een mogelijke uitzondering: vrouwen leken gemiddeld meer af te vallen dan mannen. Volgens G. Caleb Alexander, een van de onderzoekers, is meer onderzoek nodig, vooral bij groepen die nu nog weinig in de studies voorkomen.
Gerelateerde artikelen
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- JAMA Internal Medicine – Heterogeneity of Treatment Effects of GLP-1 RAs · Primaire bron van dit artikel; meta-analyse van 64 studies naar de werking van GLP-1-receptoragonisten bij verschillende bevolkingsgroepen (2026).
Veelgestelde vragen
Werken GLP-1-medicijnen even goed bij oudere mensen?
Daar lijkt het op. In deze analyse was er geen duidelijk verschil in resultaat tussen mensen jonger dan 65 en mensen van 65 jaar en ouder.
Waarom verliezen vrouwen meer gewicht dan mannen met GLP-1-medicijnen?
Of het verschil echt zo groot is, is nog niet zeker, en de oorzaak is niet vastgesteld. Mogelijke factoren zijn een wisselwerking met het hormoon oestrogeen, verschillen in hoe het lichaam de medicijnen verwerkt en het lagere gemiddelde lichaamsgewicht van vrouwen.
Maakt ras of etniciteit uit voor het effect van GLP-1-medicijnen?
Op basis van de beschikbare studies niet. De resultaten waren vergelijkbaar bij verschillende rassen en etnische groepen. Wel wijzen de onderzoekers erop dat sommige groepen weinig in de studies voorkomen.
Waarom is tirzepatide niet meegenomen in dit onderzoek?
Tirzepatide werkt anders dan de andere middelen: het beïnvloedt naast GLP-1 ook het hormoon GIP. Daardoor is het niet goed vergelijkbaar met klassieke GLP-1-receptoragonisten.
Heeft mijn begingewicht invloed op hoe goed GLP-1-medicijnen werken?
Daar lijkt het niet op. De analyse vond geen duidelijke verschillen in resultaat op basis van het begingewicht of de bloedsuiker bij de start van de behandeling.
