In kleine onderzoeken bij volwassenen en kinderen namen de klachten van eczeem met een derde tot bijna de helft af, met verschillende hoeveelheden histidine. Toch hoor je zelden over dit aminozuur.
Histidine is een essentieel aminozuur: het lichaam maakt het niet zelf, dus het moet uit je voeding komen. Naast de werking op de huid is het de grondstof voor histamine en daardoor betrokken bij de aanmaak van maagzuur. Allergiepillen en sommige slaapmiddelen remmen het maagzuur niet: zij werken op de H1-receptoren. De route van het maagzuur loopt via de H2-receptoren; daar werken bepaalde maagzuurremmers op. Wie zo’n maagzuurremmer gebruikt, grijpt dus in op een belangrijk regelpunt in het lichaam.
Alvast 5 van de belangrijkste punten
- Histidine is via histamine betrokken bij de aanmaak van maagzuur; een tekort kan mogelijk de spijsvertering vertragen.
- Het aminozuur is een bouwstof voor de huidbarrière, die vocht vasthoudt en helpt beschermen tegen zonlicht.
- Bij een laag histidinegehalte daalt ook de aanmaak van histamine, met mogelijke gevolgen voor de afweer en de hersenen.
- In kleine onderzoeken bij mensen met eczeem namen de klachten met histidine af.
- Twijfel je aan een tekort, dan kan een arts je bloedwaarden laten controleren.
Wat is histidine en waarom speelt het zo’n grote rol?
Histidine behoort tot de negen essentiële aminozuren. Dat betekent dat het lichaam het niet zelf aanmaakt en je het via voeding binnen moet krijgen. De stof werd in 1896 voor het eerst geïsoleerd, onder meer door een Duitse onderzoeker die later een Nobelprijs kreeg voor zijn werk aan cellen en eiwitten.
Sindsdien is steeds meer bekend geworden over wat histidine doet. Het is een bouwsteen van eiwitten en de grondstof voor histamine. Ook kan het metalen binden, wat meespeelt bij het dempen van ontsteking. Door die vele rollen is histidine veelzijdig, al krijgt het weinig aandacht.
Voor- en nadelen van histidine
Voordelen
- Grondstof voor histamine, dat de aanmaak van maagzuur aanzet
- Verminderde in klein onderzoek de klachten van eczeem
- Werkt als antioxidant en kan ontsteking dempen
Nadelen
- Een tekort kan de huid droger en gevoeliger maken
- Bij medicijngebruik eerst overleggen met je arts of apotheker
- Bij hoge doses zijn lichte bijwerkingen gemeld
Histidine en de spijsvertering
Een van de hoofdrollen van histidine is het ondersteunen van de aanmaak van maagzuur. In het lichaam wordt histidine omgezet in histamineSignaalstof die betrokken is bij allergische reacties, de aanmaak van maagzuur en de afweer.. Die stof hecht zich aan vaste aanlegplaatsen in de maagwand (H2-receptoren). Zo zet ze de aanmaak van maagzuur aan. Maagzuur is nodig om eiwitten goed af te breken. Allergiepillen werken vooral op andere aanlegplaatsen, de H1-receptoren; bepaalde maagzuurremmers blokkeren juist de H2-receptoren.
Is er te weinig maagzuur, dan blijft voeding langer liggen. Dat kan een opgeblazen gevoel, een trage vertering of zelfs verstopping geven. Sommige mensen die langdurig antihistaminica gebruiken, melden zulke klachten. Of dat met maagzuur of histidine te maken heeft, is niet aangetoond.
Ook lezen: Resistent zetmeel reinigt je lever, darmen en bloed, en je kan het elke dag gebruiken
De impact op de huid
In de huid is histidine een bouwstof voor filaggrine, een eiwit dat de huidbarrière versterkt en helpt vocht vast te houden. Daarnaast draagt histidine bij aan de natuurlijke bescherming tegen schade door zonlicht.
Bij mensen met chronisch eczeem, ook wel atopische dermatitis genoemd, is in kleine onderzoeken bekeken wat histidinesupplementen doen. De uitkomst is opvallend: bij volwassenen en bij kinderen namen de klachten met een derde tot bijna de helft af. De onderzoeken gebruikten verschillende hoeveelheden en meetmethoden. Het gaat om eerste, voorlopige resultaten. Of histidine net zo goed werkt als een hormoonzalf, is nog niet duidelijk.
Histidine en de hersenfunctie
In het zenuwstelsel speelt histidine mogelijk een rol bij de opbouw van de myelineschedeBeschermende laag rond zenuwcellen waardoor signalen sneller gaan., een beschermende laag rond zenuwcellen. Die laag zorgt dat signalen snel worden doorgegeven, wat nodig is om goed te kunnen denken.
Er zijn aanwijzingen dat histidine mentale vermoeidheid kan verminderen. Of het ook het geheugen ondersteunt, is nog niet duidelijk.
Verklarende woordenlijst
- Essentiële aminozuren: Bouwstenen van eiwitten die het lichaam niet zelf aanmaakt en via voeding moet binnenkomen
- Histamine: Stof die wordt gevormd uit histidine en betrokken is bij onder meer allergische reacties en maagzuurproductie
- Filaggrine: Eiwit in de huid dat de barrièrefunctie versterkt en waterverlies helpt beperken
- Myelineschede: Beschermende laag rond zenuwbanen die zorgt voor snelle signaalgeleiding
- Atopische dermatitis: Medische naam voor chronisch eczeem met jeuk, droge plekken en ontsteking van de huid
De rol bij ontstekingen en stofwisseling
Histidine lijkt ontsteking in het lichaam te remmen. Het vangt schadelijke vrije radicalen weg. Ook bindt het metalen die anders schade aan cellen kunnen veroorzaken. Zo kan het ontsteking dempen.
Ook bij vrouwen met overgewicht en een metabool syndroom is het effect onderzocht. Na drie maanden met vier gram per dag reageerde hun lichaam beter op insuline, hadden ze minder buikvet en waren ze gemiddeld een paar kilo lichter. Vermoedelijk speelt de ontstekingsremmende werking daarbij een rol.
Ook lezen: Weg met hormoonzalf en ketoconazol, deze 7 natuurlijke middelen pakken seborroïsch eczeem aan
Dosering en richtlijnen
De algemene richtlijn voor volwassenen ligt op circa 10 mg histidine per kilo lichaamsgewicht per dag. Voor iemand van 70 kilo komt dat neer op ongeveer 700 mg per dag uit voeding. De tabel hieronder zet de hoeveelheden uit dit artikel op een rij.
| Doel | Dagdosis | Context |
|---|---|---|
| Algemeen onderhoud | 700 mg (10 mg per kg) | Een gemiddeld eetpatroon levert dit doorgaans |
| Eczeem (chronisch) | 4 gram | Hoeveelheid uit onderzoek, onder begeleiding |
| Metabool syndroom en gewicht | 4 gram | Drie maanden, onder medisch toezicht |
Bijwerkingen en wanneer voorzichtig zijn
Histidine wordt over het algemeen goed verdragen. Bij hoge inname zijn lichte bijwerkingen gemeld: een lagere ijzervoorraad (ferritine) in het bloed en soms hogere leverwaarden. Deze effecten verdwijnen meestal na verlaging van de dosis.
Gebruik je maagzuurremmers of antihistaminica, overleg dan eerst met je arts of apotheker. Zij kunnen inschatten of een supplement daarnaast past. Stop of verander je medicijnen niet op eigen houtje. Heb je een chronische ontsteking, allergieën of een nieraandoening, vraag dan ook eerst advies voordat je met een supplement begint.
De biologische eye-opener
Histidine is de directe voorloper van histamine. Allergiepillen en sommige slaapmiddelen remmen vooral de H1-receptoren: zo dempen ze jeuk en niezen, maar het maagzuur remmen ze niet. De aanmaak van maagzuur loopt via de H2-receptoren; daarop werken bepaalde maagzuurremmers. Bij aanhoudende klachten zoals een opgeblazen gevoel of verstopping zit de oplossing niet altijd in nóg een pil. Of extra histidine via voeding of een supplement daarbij helpt, is niet aangetoond. Het is wel een mogelijkheid om met je huisarts te bespreken. Gebruik je medicijnen, dan kan je arts of apotheker inschatten of een supplement daarnaast past. Stop of verander je medicijnen nooit op eigen houtje. Eén aminozuur dat tegelijk huid, maag en brein raakt, biedt zo een andere kijk op je klachten.
Conclusie
Histidine is een onderschat aminozuur dat meerdere systemen tegelijk raakt: maag, huid, immuunsysteem en hersenen. Het speelt overal een ondersteunende rol. In de maag is dat de route via de H2-receptoren, waarop bepaalde maagzuurremmers ingrijpen; allergiepillen en sommige slaapmiddelen werken op een andere plek.
Heb je last van je spijsvertering, je huid of langdurige ontstekingen, dan kan het de moeite waard zijn om met je huisarts ook naar histidine te kijken. Eiwitrijk eten helpt. Eet je plantaardig of vraag je veel van je lichaam, let dan extra op histidine in je eten. Een supplement is een mogelijkheid om eerst met je arts te bespreken.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- Tan et al. (2017). Klinische studie naar l-histidine bij atopisch eczeem, ongeveer 4 gram per dag.
- Feng et al. (2013). Gerandomiseerde studie naar histidine, insulineresistentie en het metabool syndroom bij vrouwen met overgewicht.
- NIH ODS: Amino acids. Internationale referentie voor aminozuur-richtlijnen.
- Voedingscentrum (eiwitten en aminozuren). Nederlandse referentie over essentiële aminozuren, waaronder histidine.
- Thuisarts: Eczeem. Praktische adviezen vanuit huisartsenperspectief.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Wat zijn goede voedingsbronnen van histidine?
Vlees, vis en zuivelproducten bevatten relatief veel histidine. Plantaardige alternatieven zijn linzen, kikkererwten en tofu. Noten en zaden leveren kleinere hoeveelheden, maar dragen aanvullend bij.
Kan je lichaam te veel histidine binnenkrijgen?
Bij hoge doseringen zijn lichte bijwerkingen gemeld, zoals een lagere ijzervoorraad (ferritine) of hogere leverwaarden. Dat komt vooral voor bij langdurig hoge inname zonder medische reden. Overleg daarom met je arts voordat je een supplement neemt.
Heeft histidine invloed op allergische reacties?
Histidine wordt omgezet in histamine, een stof die bij allergieën betrokken is. Toch is er geen bewijs dat extra histidine allergieën verergert. Sommige histamine-receptoren spelen juist een regulerende rol binnen het immuunsysteem.
Hoe kun je een histidine-tekort herkennen?
Mogelijke signalen zijn een tragere spijsvertering, vermoeidheid, huidproblemen of een lagere weerstand. Bij twijfel kan een arts je bloedwaarden laten controleren.
Mag je histidine-supplementen gebruiken bij medicijngebruik?
Bespreek het altijd eerst met je arts of apotheker, zeker als je maagzuurremmers of antihistaminica gebruikt. Zij kunnen inschatten of de middelen elkaar beïnvloeden.
