Een krokodil in een dierentuin in Costa Rica heeft zichzelf zwanger gemaakt via parthenogenese: voortplanting zonder bevruchting door een mannetje. Het is de eerste keer dat dit bij een krokodil is vastgesteld.
De ontdekking
Het gebeurde in dierentuin Parque Reptilandia. Een verzorger vond een legsel eieren in het verblijf van een achttien jaar oude spitssnuitkrokodil. Dit vrouwtje had al zestien jaar alleen geleefd, zonder contact met een mannetje. De eieren waren niet bevrucht. Eén ei bevatte een volledig gevormde foetus, die niet levensvatbaar was; een levend jong is er niet uitgekomen. Genetisch onderzoek van die foetus liet zien dat hij vrijwel gelijk was aan de moeder en geen erfelijk materiaal van een vader had. Daarmee stond vast dat hij zonder bevruchting was ontstaan. Een krokodil legt eieren, dus “zwanger” is hier beeldspraak: het ging om onbevruchte eieren en één embryo dat zich zonder vader ontwikkelde.
Parthenogenese: een wonder van de natuur
Bij parthenogenese groeit een onbevruchte eicel uit tot een nieuw dier. Het komt vaker voor bij dieren zoals vogels, haaien en andere reptielen. Bij deze krokodil is volgens de onderzoekers de waarschijnlijkste verklaring dat de eicel versmolt met een poollichaampje, een restcelletje dat bij het ontstaan van de eicel overblijft. Zo kan een embryo ontstaan dat genetisch vrijwel gelijk is aan de moeder.
Wat dit betekent
Deze vondst zegt veel over de natuurlijke wereld. Ze laat zien dat krokodillen, net als vogels en sommige andere reptielen, zich zonder mannetje kunnen voortplanten. Dat roept de vraag op of dinosauriërs en pterosauriërs (vliegende reptielen) dat ook konden. Voorlopig is dat een hypothese. Ze horen bij dezelfde groep als krokodillen en vogels.
Conclusie
De ontdekking van een krokodil die zichzelf zwanger heeft gemaakt, is een sprekend voorbeeld van de wonderen van de natuur. Het herinnert ons eraan dat er nog zoveel te leren en te ontdekken valt over de dieren met wie we onze planeet delen.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- “Hoe werkt maagdelijke voortplanting bij dino’s en krokodillen?” National Geographic
- “Maagdelijke krokodil in Costa Rica maakte zichzelf zwanger” RTL Nieuws
- “Parthenogenesis in a captive Asian water dragon (Physignathus cocincinus) identified with novel microsatellites” PLoS One
- “Parthenogenesis in Komodo Dragons” Nature
- “Discovery of facultative parthenogenesis in a new world crocodile” (Booth e.a., 2023) Biology Letters
