Van alle mensen bij wie diabetes wordt vastgesteld, heeft 95 procent type 2. In de lijst met oorzaken ontbreekt vaak één factor die ’s nachts zijn werk doet.
Ongezond eten, overgewicht en te weinig beweging zijn bekend, maar slaaptekort blijkt evengoed mee te wegen. Wat er gebeurt bij vier tot zes uur slaap per nacht is verrassend concreet.
Type II Diabetes o.a. door slechte nachtrust meest voorkomende suikerziekte
95 procent van alle mensen in de Verenigde Staten bij wie diabetes wordt vastgesteld heeft type 2. Slaap wordt daarbij vaak over het hoofd gezien.
De meesten van ons hebben wel gehoord van de typische factoren die tot het ontstaan van Type II Diabetes leiden:
- ongezonde voedingskeuzes
- zwaarlijvigheid
- gebrek aan lichaamsbeweging
Maar ook gebrek aan slaap blijkt de kans op type 2 diabetes te verhogen. Slaaptekort kan leiden tot een pre-diabetische toestand.
Hoe slaaptekort je hormonen ontregelt
Als je niet genoeg slaapt, kunnen ook de hormoonspiegels in je lichaam onregelmatig worden. Dit geldt ook voor cortisol, een hormoon dat je lichaam wakker houdt. Bij slaaptekort kan het lichaam extra cortisol produceren. Terwijl de cortisol productie in het lichaam toeneemt, kan ook de bloedsuikerspiegel stijgen. Hoewel dit van nature een kleine mate in het lichaam voorkomt, drijft ons gedrag deze verandering nog meer aan door wat we eten.
De alvleesklier gaat overuren maken
In een poging de stijging van de bloedsuikerspiegel in evenwicht te brengen, gaat je alvleesklier extra insuline produceren om de extra suiker in je lichaam te verwerken. Terwijl je lichaam meer van dit stresshormoon produceert is het moeilijker voor je insuline om zijn werk effectief te doen, met ongezonde hoeveelheden suiker (glucose) in de bloedbaan tot gevolg. Na verloop van tijd kan de alvleesklier het werk om je bloedsuikerspiegel normaal te houden niet meer bijhouden. Ontspoort de bloedsuikerspiegel zo blijvend, dan heet dat Type II Diabetes.
Hoge niveaus van deze stresshormonen beïnvloeden ook ons gedrag, waardoor we hunkeren naar sommige van onze favoriete met suiker gevulde voedingsmiddelen. Als we te weinig slapen, consumeren we gewoonlijk voedsel en dranken die veel suikers en koolhydraten bevatten en hunkeren we ernaar. Op den duur veroorzaakt een verhoogde consumptie van deze voedingsmiddelen gewichtstoename en een verhoogde bloedsuiker, wat kan leiden tot het ontstaan van Type II Diabetes.
Minder insuline, meer stresshormonen
Door slaaptekort komt er minder insuline vrij in je lichaam nadat je gegeten hebt, terwijl je lichaam meer stresshormonen afscheidt, waardoor je wakker blijft, maar insuline zijn werk niet effectief kan doen. Er blijft te veel glucose in de bloedbaan, wat je risico op het ontstaan van diabetes type 2 verhoogt. Als insuline niet goed werkt, bouwen hoge bloedsuikerwaarden zich in het lichaam op tot een punt waarop ze schade kunnen toebrengen aan de ogen, de nieren, de zenuwen, of het hart.
Behalve het ontwikkelen van diabetes kan slaaptekort ook tot veel andere gezondheidsproblemen leiden. Je gebrek aan slaap kan tot gevolg hebben dat je meer kans hebt op ongelukken of het ontwikkelen van depressies.
De rol van de diepe slaap
De herstellende fase van de slaap of “diepe slaap” speelt een grote rol bij het op peil houden van de insulinespiegel en de bloedsuikerhuishouding. Als slaapverlies maar een paar dagen optreedt, kunnen deze mogelijk schadelijke effecten ongedaan gemaakt worden. Het is echter aan te bevelen om elke nacht zeven tot negen uur ononderbroken slaap te krijgen om je risico op type 2 diabetes te verminderen.
Als je denkt dat je misschien een ernstige slaapstoornis hebt die je verhindert te slapen, zoals slaapapneu, neem dan contact op met je arts of maak een afspraak voor een slaaponderzoek bij het Reid Health Sleep Disorders Center.
Amerikaans onderzoek heeft aangetoond dat het verstoren van de slaap schadelijk is voor het vermogen van het menselijk lichaam om het bloedsuikerniveau bij te sturen. Dit vergroot de kans op de meest gangbare vorm van diabetes, type 2. Bij deze variant produceert de alvleesklier onvoldoende insuline of is het lichaam resistent geworden voor insuline.
In een kleinschalig experiment vonden onderzoekers van de universiteit van Chicago dat proefpersonen die in hun diepste slaap werden gestoord, minder goed in staat waren hun bloedsuikerspiegel te regelen. De onderzoekers maakten net genoeg geluid om de deelnemers uit hun diepste slaap te halen, zonder hen helemaal te wekken. Al na drie dagen was de mate waarin zij hun bloedsuikerspiegel konden aanpassen met een kwart gedaald.
Wat eerder onderzoek al liet zien
Eerder onderzoek heeft aangetoond dat gebrek aan nachtrust kan leiden tot een verstoorde bloedsuikerhuishouding, waardoor de kans op diabetes toeneemt. Volgens de artsen die het experiment uitvoerden slapen mensen naarmate zij ouder worden minder diep, waardoor de kans op diabetes groter wordt.
De negen proefpersonen in het onderzoek waren tussen de 20 en 31 jaar oud. De onderzoekers zeiden dat het experiment in feite de slaap simuleerde die de proefpersonen zouden hebben als zij veertig jaar ouder waren. Volgens hen wijzen de bevindingen van hun onderzoek er op dat langer en dieper slapen diabetes kan helpen voorkomen bij mensen in risicogroepen. Het onderzoek werd maandag gepubliceerd op de website van het tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Hoe beïnvloedt slaaptekort de kans op type II diabetes?
Slaaptekort verhoogt het cortisolniveau, wat leidt tot insulineresistentie en verhoogde bloedsuikerspiegels, waardoor het risico op type II diabetes stijgt.
Wat zijn de belangrijkste oorzaken van type II diabetes?
Ongezonde voeding, zwaarlijvigheid, gebrek aan lichaamsbeweging, en slaaptekort zijn de belangrijkste oorzaken van type II diabetes.
Hoeveel slaap is nodig om het risico op type II diabetes te verminderen?
Zeven tot negen uur ononderbroken slaap per nacht is aanbevolen om het risico op type II diabetes te verminderen.
Wat zijn de effecten van hoge cortisolniveaus door slaapgebrek?
Hoge cortisolniveaus kunnen leiden tot verhoogde bloedsuikerspiegels en insulineresistentie, wat het risico op type II diabetes vergroot.
Kan verbetering van slaappatronen diabetes helpen voorkomen?
Ja, betere slaappatronen kunnen helpen de bloedsuikerspiegel stabiel te houden en het risico op type II diabetes te verminderen.
