De meeste mensen eten tegenwoordig veel suiker. Een vruchtenyoghurt die als slank wordt aangeprezen of een flesje cola bevat al snel meer suiker dan je denkt, en zelfs in tomatenketchup en appelmoes zit verrassend veel. Omdat suiker bijna overal in zit, krijgen we er ongemerkt veel van binnen.
Wat suiker in je bloed doet
Suiker is een koolhydraat, net als de koolhydraten in groenten, fruit en aardappelen, alleen van de minst gunstige soort. Koolhydraten uit zulke voeding worden langzaam verteerd voordat ze als glucose in je bloed komen. Die trage afgifte vraagt geen noodmaatregelen van je lichaam.
Bij geraffineerde koolhydraten komt de glucose juist plotseling en in grote hoeveelheid in je bloed. Je lichaam reageert daarop met insuline uit de alvleesklier, waardoor je bloedsuikerspiegel weer daalt.
Pieken, dips en trek in zoet
Na een flinke suikerpiek maakt je alvleesklier veel insuline. Daarna daalt je bloedsuiker weer, en sommige mensen voelen zich dan moe en hongerig. Je eet opnieuw iets zoets en voelt je meteen beter, al duurt dat kort: je bloedsuiker stijgt en daalt opnieuw.
Zo kan een vicieuze cirkel ontstaan: je voelt je niet lekker en eet iets zoets, je bloedsuiker stijgt, je voelt je even goed, je bloedsuiker daalt weer en je grijpt opnieuw naar zoet. Zo’n daling is niet vanzelf hypoglykemie. Daarvan spreken artsen pas als je bloedsuiker echt te laag wordt. Bij mensen zonder diabetes komt dat na het eten soms voor, maar niet bij iedereen.
Suiker en diabetes type 2
Diabetes type 2 heeft meerdere oorzaken. Een belangrijke is insulineresistentie: je cellen reageren minder goed op insuline, waardoor je alvleesklier extra insuline moet maken. Houdt die dat op den duur niet meer bij, dan blijft je bloedsuiker te hoog (hyperglykemie); blijft dat zo, dan spreken artsen van diabetes. Vooral suikerhoudende dranken hangen samen met een grotere kans op diabetes type 2; ook andere factoren spelen mee, zoals overgewicht. Heb je diabetes of twijfel je over je bloedsuiker, bespreek het dan met je huisarts. Meer hierover lees je in het grote naslagwerk over de gevaren van suiker.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- Glucose · Voedingscentrum
- Postprandial Reactive Hypoglycemia · Sisli Etfal Hospital Medical Bulletin / PMC
- Postprandial Reactive Hypoglycaemia: Varying Presentation Patterns · Case Reports in Medicine / PMC
- Consumption of sugar sweetened beverages, artificially sweetened beverages, and fruit juice and incidence of type 2 diabetes · Imamura et al., 2015 (BMJ). Zeventien cohorten: per dagelijkse portie suikerhoudende frisdrank 18% meer kans op type 2 diabetes, en 13% na correctie voor lichaamsgewicht.
- The importance of the beta-cell in the pathogenesis of type 2 diabetes mellitus · Kahn, 2000 (Am J Med). De overgang naar type 2 diabetes komt door een geleidelijke achteruitgang van de functie van de bètacellen bij bestaande insulineresistentie.
- Effect of low glycaemic index or load dietary patterns on glycaemic control and cardiometabolic risk factors in diabetes · Chiavaroli et al., 2021 (BMJ). 29 gerandomiseerde vergelijkingen bij mensen met diabetes: een voedingspatroon met een lage glykemische index verlaagde het HbA1c met 0,31 procentpunt. Het onderbouwt dat de snelheid van koolhydraatopname uitmaakt, en is niet gemeten bij gezonde mensen.
- Suiker · Voedingscentrum
- Low Blood Glucose (Hypoglycemia) · NIDDK
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Wat gebeurt er na een suikerpiek?
Na een flinke suikerpiek maakt je alvleesklier veel insuline, waarna je bloedsuiker weer daalt. Niet elke daling is hypoglykemie: daarvan spreken artsen pas als je bloedsuiker echt te laag wordt. Bij mensen zonder diabetes komt dat na het eten soms voor.
Wat is het verschil tussen hypoglykemie en hyperglykemie?
Bij hypoglykemie is je bloedsuiker te laag, bijvoorbeeld doordat er te veel insuline is. Bij hyperglykemie is je bloedsuiker te hoog, bijvoorbeeld doordat je alvleesklier te weinig insuline maakt.
Wat is het verband tussen suiker en diabetes type 2?
Diabetes type 2 heeft meerdere oorzaken, waaronder insulineresistentie: je cellen reageren minder goed op insuline. Vooral suikerhoudende dranken hangen samen met een grotere kans op diabetes type 2. Twijfel je over je bloedsuiker, bespreek het dan met je huisarts.
Waarom voel ik me moe na het eten van suiker?
Na suiker stijgt je bloedsuiker snel. Je lichaam maakt dan veel insuline, waardoor je bloedsuiker weer daalt. Die snelle daling kan je moe en hongerig maken.
Wat zijn geraffineerde koolhydraten?
Geraffineerde koolhydraten zijn bewerkte koolhydraten die snel als glucose in je bloed komen, zoals suiker en wit brood. Ze zorgen voor snelle pieken en dalingen in je bloedsuiker.
