Tijd voelt onomstotelijk aan, maar de natuurkunde vertelt een ander verhaal. In 1915 publiceerde Albert Einstein zijn algemene relativiteitstheorie, die de manier waarop we tijd waarnemen blijvend veranderde.
Hij stelde voor dat de wetten van de natuurkunde hetzelfde zijn voor alle niet-versnellende waarnemers.
Einsteins relativiteitstheorie veranderde alles
Dit verklaart in feite waarom, als je een auto voorbij ziet rijden, je de passagiers van de auto zou interpreteren als bewegend met dezelfde snelheid als de auto, aangezien hun snelheid relatief is ten opzichte van jouw positie als een waarnemer op stilstaande grond. Ondertussen voelen de passagiers in de auto zich als stilstaande objecten, omdat hun beweging overeenkomt met de beweging van de auto, relatief ten opzichte van de buitenwereld.
Maar terwijl Einsteins theorie van relatieve beweging kon worden toegepast op alle objecten in het universum, besefte hij ook dat er één uitzondering was op de relativiteit: licht. Licht beweegt altijd met een constante snelheid.
Ruimtetijd verbindt tijd en ruimte
Deze twee principes leidden Einstein tot het bedenken van een verband tussen tijd en ruimte, ook bekend als ruimtetijd. En een van de lastige implicaties ervan is dat de perceptie van hoe de tijd verstrijkt kan verschillen tussen twee waarnemers, afhankelijk van hoeveel sneller de ene beweegt in vergelijking met de andere.
Als het mogelijk is dat twee waarnemers twee nauwkeurige perspectieven van het verstrijken van de tijd hebben, maar dat die perspectieven verschillend zijn, gek genoeg hebben ze allebei gelijk. Per slot van rekening is het feit dat verschillende tijdzones bestaan genoeg bewijs dat jouw horloge en het horloge van iemand aan de andere kant van de wereld elke seconde van de dag verschillende tijden zullen aangeven.
Verschillende tijdzones zijn bewijs van relatieve tijd
We zijn geneigd om het verstrijken van de tijd als objectief of universeel te beschouwen, aangezien mensen min of meer hetzelfde systeem hebben afgesproken om onze drukke levens te organiseren en op één lijn te zitten met onze buren, ofwel naast de deur, of een paar landen verderop!
Maar terwijl tijd een handig hulpmiddel is om het verleden, heden en de toekomst bij te houden, is de ware aard van tijd moeilijker te begrijpen zodra je beseft dat het verleden, heden en de toekomst allemaal tegelijk zouden kunnen bestaan.
Proxima Centauri’s licht is 4 jaar oud voor ons
Als je naar de lucht kijkt, kun je misschien Proxima Centauri aanwijzen. Na de Zon is Proxima Centauri de dichtstbijzijnde ster bij de Aarde en hij staat op slechts ongeveer 4 lichtjaren afstand. Dus het licht dat je nu ziet, is eigenlijk 4 jaar oud in onze tijd. Als Proxima Centauri zou exploderen, zouden we daar pas 4 jaar later van op de hoogte zijn. Dat komt doordat de snelheid van het licht constant is, waar je je ook in het universum bevindt!
Hoe sneller je beweegt, hoe langzamer tijd verstrijkt
Nog iets wat je moet weten, is dat hoe sneller je beweegt, des te langzamer de tijd verstrijkt. Dit verklaart hoe astronaut Scott Kelly een jaar in de ruimte doorbracht en 13 milliseconden jonger terugkeerde dan zijn tweelingbroer.
Het verleden, heden en toekomst bestaan tegelijk
Zet met deze twee voorbeelden in gedachten een astronaut op een planeet die 4 lichtjaren ver weg is. Dat betekent dat zijn heden zich 4 jaar voor jou ontvouwt. Alles wat je nu op Aarde doet, ligt al in zijn verleden. Simpel gezegd, het verleden, heden en de toekomst bestaan allemaal tegelijk.
Voordat je een existentiële crisis krijgt, is er een theorie die het misschien wat gemakkelijker maakt om tegelijk in het verleden, heden en de toekomst te leven. Het heet de “moving spotlight theory” (theorie van de bewegende schijnwerper), en het betoogt in feite dat er slechts één absoluut heden is, dat van moment tot moment verandert alsof er een schijnwerper over beweegt.
Tijd is mogelijk een illusie
Met die informatie kun je beginnen in te zien hoe het verstrijken van de tijd een illusie zou kunnen zijn. Er is geen enkel objectief verleden, objectief heden of objectieve toekomst. De illusie van tijd wordt gevormd door onze herinneringen, en onze ervaringen, en onze komende plannen, die ons helpen ons leven te organiseren in een nette reeks gebeurtenissen.
Onze herinneringen en plannen scheppen de illusie van tijd
Maar afhankelijk van waar je bent of hoe snel je beweegt, zal die reeks herinneringen heel, heel anders zijn. Dus of je nu New Age bent, nostalgisch, of als je gewoon de huidige tijd prefereert, maak je geen zorgen, er is een plek voor jou… ergens in het universum… het kan je honderden jaren kosten om daar te komen, maar als je snel genoeg beweegt, ben je er in een mum van tijd!
