Kleurstoffen en Parabenen zijn als Cosmetica voor je voedsel

Je zintuigen zijn geëvolueerd om rijp fruit te herkennen aan de kleur. De industrie weet dit. Daarom worden producten volgestopt met synthetische kleurstoffen om je brein te prikkelen. Veel van deze stoffen, specifiek de ‘Azokleurstoffen’, zijn in verband gebracht met hyperactiviteit en overgevoeligheidsreacties. Daarnaast bevat deze lijst parabenen: stoffen die we liever niet in ons hormoonsysteem zien.

Hieronder de specifieke nummers die vaak dienen als ‘make-up’ voor ultra-bewerkt voedsel:

1. E102 Tartrazine

   • Functie: Gele Azokleurstof

   Een synthetische kleurstof afgeleid van steenkoolteer. Berucht om het triggeren van histamine-reacties. Mensen met astma of een aspirine-allergie reageren hier vaak heftig op.

2. E104 Chinolinegeel

   • Functie: Gele kleurstof

   Verboden in de VS en Japan, maar toegestaan in de EU. Wordt geassocieerd met huiduitslag (dermatitis) en hyperactiviteit bij kinderen.

3. E110 Zonnegeel FCF

   • Functie: Oranje Azokleurstof

   Onderdeel van de ‘Southampton Six’: een groep kleurstoffen die kinderen hyperactief kan maken. Kan ook maagklachten en zwellingen veroorzaken.

4. E120 Cochenille (Karmijn)

   • Functie: Rode kleurstof

   Natuurlijk, maar luguber. Dit extract wordt gemaakt van geplette schildluizen. Hoewel ‘natuurlijk’, is het een zeer krachtig allergeen dat anafylactische shocks kan veroorzaken.

5. E122 Azorubine

   • Functie: Rode Azokleurstof

   Nog zo’n lid van de ‘Southampton Six’. Het voegt nul voedingswaarde toe, maar kan vochtophoping (oedeem) en onrustig gedrag veroorzaken. Vaak te vinden in goedkoop snoepgoed.

6. E123 Amarant

   • Functie: Rode kleurstof

   Vernoemd naar een plant, maar volledig synthetisch. In de VS verboden vanwege vermoedens van kankerverwekkende eigenschappen. In de EU beperkt toegestaan.

7. E124 Ponceau 4R

   • Functie: Felrode kleurstof

   Wordt gebruikt om vleeswaren er ‘verser’ uit te laten zien dan ze zijn. Kan astmatische aanvallen uitlokken bij gevoelige personen.

8. E127 Erythrosine

   • Functie: Rode kleurstof

   Bevat jodium. Een hoge inname kan de werking van de schildklier verstoren en leiden tot overgevoeligheid voor licht. Vaak gebruikt in gekonfijte kersen.

9. E128 Rood 2G

   • Functie: Rode kleurstof

   In het lichaam wordt dit omgezet in aniline, een giftige stof die het hemoglobine (zuurstoftransport) in je bloed kan aantasten.

10. E129 Allurarood AC

    • Functie: Rode kleurstof

    Oorspronkelijk ontwikkeld als vervanger voor andere verboden kleurstoffen, maar nu zelf onder vuur vanwege links met gedragsstoornissen bij kinderen.

11. E131 Patentblauw V

    • Functie: Blauwe kleurstof

    Kan allergische reacties veroorzaken, variërend van huiduitslag tot misselijkheid. Het bindt zich aan eiwitten in het lichaam.

12. E132 Indigotine

    • Functie: Blauwe kleurstof

    Gebaseerd op dezelfde structuur als indigo-verf voor spijkerbroeken. Kan bloeddrukverhogend werken en ademhalingsproblemen geven bij astmapatiënten.

13. E133 Briljantblauw FCF

    • Functie: Blauwe kleurstof

    Wordt vaak gecombineerd met Tartrazine (E102) voor een groene kleur. Moeilijk afbreekbaar voor het lichaam en wordt in verband gebracht met DNA-schade in dierstudies.

14. E142 Groen S

    • Functie: Groene kleurstof

    Synthetische kleurstof die verboden is in Canada, de VS en Japan. In Europa nog toegestaan in erwten in blik en muntsauzen. Risico op hyperactiviteit.

15. E150(c/d) Ammoniak-Caramel

    • Functie: Bruine kleurstof

    Niet de karamel uit je keuken. Deze variant wordt geproduceerd met ammoniak. Het bijproduct 4-MEI is in hoge doseringen mogelijk kankerverwekkend.

16. E151 Briljantzwart BN

    • Functie: Zwarte kleurstof

    Wordt in de darmen omgezet in stoffen die de werking van verteringsenzymen kunnen blokkeren. Vaak te vinden in drop en kaviaarvervangers.

17. E154 Bruin FK

    • Functie: Bruine kleurstof

    Een mix van zes synthetische kleurstoffen. Eigenlijk alleen toegestaan in ‘Kippers’ (gerookte haring). Kan schade toebrengen aan lever en hart.

18. E155 Bruin HT

    • Functie: Bruine kleurstof

    Gebruikt in chocoladetaart om cacao te besparen. Kan ernstige reacties geven bij mensen die gevoelig zijn voor aspirine.

19. E160e Beta-apo-8′-carotenal

    • Functie: Oranje kleurstof

    Chemisch gemodificeerde carotenoïde. Hoewel minder schadelijk dan azo-kleurstoffen, is de opneembaarheid en biologische impact minder gunstig dan natuurlijk caroteen.

20. E213 Calciumbenzoaat

    • Functie: Conserveermiddel

    Net als andere benzoaten kan dit stofje de celstofwisseling vertragen. Het is een belasting voor je ontgiftingssysteem.

21. E214 Ethyl-p-hydroxybenzoaat

    • Functie: Conserveermiddel (Parabeen)

    Behoort tot de parabenen. Deze stoffen kunnen oestrogeen nabootsen in het lichaam en zo de hormoonbalans verstoren.

22. E215 Natrium-ethyl-p-hydroxybenzoaat

    • Functie: Conserveermiddel

    De zoutvariant van E214. Wordt gebruikt omdat het beter oplost in water, maar draagt dezelfde hormonale risico’s met zich mee.

23. E218 Methyl-p-hydroxybenzoaat

    • Functie: Conserveermiddel

    Ook een parabeen. Hoewel effectief tegen schimmels, is de discussie over de invloed op vruchtbaarheid en hormoongevoelige weefsels nog volop gaande.

24. E219 Natrium-methyl-p-hydroxybenzoaat

    • Functie: Conserveermiddel

    Wordt vaak ingezet in medicijnen en cosmetica, maar ook in voeding. Kan bij inname leiden tot een verdoofd gevoel in de mond en allergische reacties.

Context is je beste verdediging

Angst is een slechte raadgever, maar kennis is macht. Niet elk E-nummer is gif. Echter, producten die bol staan van de E100- en E200-nummers zijn per definitie zwaar bewerkt. Je lichaam moet hard werken om deze synthetische stoffen te verwerken. De simpelste regel? Kies voeding die geen ingrediëntenlijst nodig heeft. Een appel heeft geen E-nummer, die is gewoon ‘appel’.

Veelgestelde Vragen over Kleurstoffen

Wat zijn de ‘Southampton Six’?

Dit is een groep van zes kleurstoffen (E102, E104, E110, E122, E124, E129) die door onderzoekers van de Universiteit van Southampton zijn gelinkt aan hyperactiviteit bij kinderen. Producten met deze stoffen moeten in de EU een waarschuwing op het etiket dragen.

Zijn alle rode kleurstoffen van insecten gemaakt?

Nee, alleen E120 (Karmijn) komt van schildluizen. De andere rode nummers in deze lijst (zoals E122 en E129) zijn volledig synthetisch en gemaakt uit aardolieproducten (steenkoolteer).

Hoe vermijd ik deze stoffen het makkelijkst?

Kijk uit met felgekleurd snoep, goedkope frisdranken en fel oranje sauzen. Biologische producten mogen geen kunstmatige kleurstoffen bevatten, dus dat is vaak een veilige keuze.

Waarom zijn sommige nummers hier verboden in andere landen?

De toelatingsprocedures verschillen per continent. De VS is strenger op sommige kleurstoffen (zoals E123), terwijl Europa strenger is op andere additieven (zoals hormoonverstoorders). Dit toont aan dat ’toegestaan’ een politieke keuze is, geen medische garantie.