Bikram yoga en hot yoga worden vaak door elkaar gebruikt, maar het zijn twee verschillende dingen. Bikram is een merknaam met een vaste inhoud. Hot yoga is een omschrijving van de zaal, verder niets.
Wat Bikram yoga precies is
Bikram yoga is ontwikkeld door Bikram Choudhury en bestaat uit een reeks van 26 houdingen en twee ademhalingsoefeningen, altijd in dezelfde volgorde, elke houding twee keer. Een les duurt negentig minuten en de zaal staat op ongeveer 40 graden bij een luchtvochtigheid van 40 procent. Het is een vorm van hatha yoga, dus het werkt met asana’s en pranayama.
Doordat de reeks vastligt, weet je in Rotterdam wat je in Rome krijgt. Dat is de hele aantrekkingskracht van het systeem, en meteen ook de beperking. Een docent mag er niets aan veranderen.
Wat de warmte wel en niet doet
De uitleg die je in vrijwel elke studio hoort, luidt dat de warmte de spieren losser maakt en blessures voorkomt. Dat eerste klopt in de zin dat warm weefsel verder rekt. Het tweede is nooit aangetoond, en er is reden om te denken dat het andersom werkt. Warmte maakt het makkelijker om verder te gaan dan je gewrichten aankunnen, terwijl de pijnprikkel die je normaal afremt zwakker doorkomt.
Over wat de warmte oplevert bestaat een net onderzoek. Stacy Hunter en collega’s verdeelden 52 mensen tussen de 40 en 60 jaar over drie groepen. Eén groep deed twaalf weken lang drie keer per week de Bikram-reeks bij 40,5 graden, een tweede groep deed exact dezelfde reeks bij 23 graden, een derde groep deed niets. Ze maten daarna hoe goed de slagaderwand meegeeft, een maat voor de gezondheid van je vaten.
De uitkomst is ontnuchterend voor de warme zaal. De groep bij kamertemperatuur ging aantoonbaar vooruit, de groep in de hitte deed het net zo goed maar niet beter, en tussen de twee groepen zat geen verschil. De houdingen doen het werk, de kachel voegt daar niets aan toe. Wel had de warme groep na afloop een lager vetpercentage.
Drink dus voldoende, neem een handdoek mee, en ga eruit als je duizelig wordt of misselijk. Warmte plus inspanning is een combinatie waar je lichaam een grens in heeft.
Controverse rond oprichter Bikram Choudhury
Wie over deze yogavorm schrijft, kan de rechtszaken tegen de bedenker niet overslaan. In mei 2013 werden twee zaken tegen Choudhury aangespannen wegens aanranding, wederrechtelijke vrijheidsberoving en intimidatie. Begin 2014 waren het er vijf.
De zaak die tot een uitspraak kwam, was die van zijn voormalige juridisch adviseur Minakshi “Miki” Jafa-Bodden. Zij was ontslagen nadat ze een intern onderzoek naar een beschuldiging van verkrachting wilde beginnen. In januari 2016 sprak de jury in Los Angeles haar 924.500 dollar aan schadevergoeding toe en de dag erna nog eens 6,4 miljoen dollar aan boetebedrag. Choudhury vertrok in mei 2016 uit de Verenigde Staten en betaalde niets.
In mei 2017 vaardigde een rechter in Los Angeles daarom een aanhoudingsbevel uit, met een borgsom van 8 miljoen dollar. Dat bevel staat nog open. Choudhury is nooit aangehouden en er is geen gevangenisstraf uitgesproken; hij geeft nog altijd opleidingen in het buitenland.
Veel studio’s hebben hun naam veranderd in “hot yoga” of “heated yoga” om los te komen van de man. De reeks van 26 houdingen wordt daar nog gewoon gegeven, alleen zonder zijn naam op de gevel.
Lijkt hot yoga op Bikram yoga?
Hot yoga betekent alleen dat de zaal warm is, meestal tussen de 32 en 40 graden. Wat er in die zaal gebeurt, bepaalt de studio zelf. Dat kan hatha zijn, vinyasa, power yoga of een eigen samenstelling.
Bikram is daarentegen beschermd als merk en ligt vast op die ene reeks. “Hot yoga” en “heated yoga” zijn geen merknamen, dus iedereen mag ze gebruiken. Kom je een les tegen die “hot yoga” heet, vraag dan wat er precies gedaan wordt en hoe warm het er is. Die twee antwoorden vertellen je meer dan de naam.
Wat hot yoga je lichaam oplevert
- Soepelheid: in een warme zaal kom je verder in een houding dan koud. Dat helpt bij het aanleren van een stand, en het is meteen de reden om je grens te bewaken.
- Kracht: je houdt standen vast op je eigen lichaamsgewicht, wat de romp, benen en schouders belast.
- Conditie: negentig minuten bewegen in de warmte jaagt je hartslag omhoog en traint hart en longen, zeker als je het meerdere keren per week doet.
- Ontspanning: de combinatie van inspanning, ademhaling en een afsluitende rusthouding haalt de scherpte van een drukke dag eraf.
Lees ook: Kundalini Yoga voor een verhoogde staat van bewustzijn en spirituele verbondenheid
Wanneer je beter niet in de warme zaal gaat staan
Heb je astma of een andere longaandoening, overleg dan eerst met je arts. Warme, vochtige lucht kan de luchtwegen prikkelen en benauwdheid uitlokken. Datzelfde geldt bij hartklachten, een hoge of juist erg lage bloeddruk, zwangerschap en bij medicijnen die het zweten of de warmteafgifte beïnvloeden.
Ben je verkouden of heb je griep, sla de les dan over. Je hartslag ligt al hoger dan normaal en de warmte maakt de belasting groter. Rust uit en kom terug als je weer de oude bent.
Ga je toch, meld je klachten dan voor de les bij de docent en ga bij de deur staan, waar het meestal koeler is. Een goede docent geeft je een lichtere variant en stuurt je naar buiten voordat jij het zelf doorhebt.
Voor wie de hitte niets vindt, staat de rest van de yoga gewoon open. Yin yoga, hatha en vinyasa geven bij kamertemperatuur hetzelfde werk aan je lichaam, en volgens het onderzoek hierboven ook hetzelfde resultaat voor je vaten.
Wat je aantrekt
Kleding waarin je vrij beweegt en die vocht doorlaat. Een sportlegging of korte broek met een top werkt voor de meeste mensen; speciale yogakleding hoeft niet. Neem een grote handdoek mee voor over je mat, want die wordt glad van het zweet, en een fles water van minstens een halve liter.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Wat is Bikram yoga?
Een vorm van hatha yoga met een vaste reeks van 26 houdingen en twee ademhalingsoefeningen, gegeven in een zaal van ongeveer 40 graden. Een les duurt negentig minuten en de volgorde ligt vast.
Wat is het verschil tussen Bikram yoga en hot yoga?
Bikram is een merknaam met een vastgelegde reeks. Hot yoga zegt alleen iets over de temperatuur van de zaal; welke stijl en welke houdingen er gedaan worden, bepaalt de studio zelf.
Voorkomt de warmte blessures?
Daar is geen bewijs voor. Warmte maakt het weefsel rekbaarder, waardoor je verder gaat dan je gewrichten aankunnen terwijl de pijnprikkel minder duidelijk doorkomt.
Is de warme zaal nodig voor het gezondheidseffect?
In een onderzoek onder 52 volwassenen van 40 tot 60 jaar deed dezelfde reeks bij 23 graden het net zo goed voor de vaatfunctie als bij 40,5 graden. Tussen beide groepen zat geen verschil.
Kan ik hot yoga doen met astma of een longaandoening?
Overleg eerst met je arts. Warme, vochtige lucht kan de luchtwegen prikkelen en benauwdheid uitlokken, en hetzelfde geldt bij hartklachten, zwangerschap en problemen met de bloeddruk.
Geraadpleegde bronnen
- Hunter e.a., Experimental Physiology (2018), de Bikram Yoga Heart Study, over de vraag of de warmte iets toevoegt.
- Hunter e.a., BMC Complementary and Alternative Medicine (2017), zestien weken Bikram yoga bij zittende volwassenen met stress.
- Bikram Choudhury, voor de rechtszaken, het vonnis van januari 2016 en het aanhoudingsbevel uit 2017.
- ABC News over het aanhoudingsbevel, met de borgsom van 8 miljoen dollar.
