Filmmaker Richard Martini begon zijn zoektocht naar het hiernamaals nadat een dierbare vriendin overleed en hem volgens hem bezocht in een buitenaardse droom. Wat begon als een sceptisch project, in de vorm gegoten van een documentaire, groeide uit tot meer dan tien jaar onderzoek met 200 gefilmde hypnotherapie-sessies.

De rode draad in al die opnames bleek opmerkelijk consistent. Mensen uit verschillende landen, religies en achtergronden beschreven onder diepe trance dezelfde structuur van het bestaan tussen levens. Martini volgde de vragen die opkwamen, ook toen hij merkte dat zijn eigen journalistieke scepsis die antwoorden niet langer kon wegredeneren.

Alvast 5 van de belangrijkste punten

Lees ook dit gedicht: Gij-aan-gene-zijde

Communiceren met overledenen

Het verhaal begint in 1996 met het overlijden van Lana Anders, een goede vriendin van Martini en haar hele leven al boeddhist. In de avond voor haar dood verscheen ze hem volgens zijn beschrijving in een levendige droom waarin ze als jonge vrouw met hem sprak. Pas toen vrienden hem belden over een terugkerende droom van Lana over een klaslokaal in een andere dimensie, begon hij te vermoeden dat er iets niet klopte aan zijn aannames over de dood.

Wat hem werkelijk over de streep trok, was een uittredingservaring in zijn appartement in New York. Hij voelde zich door een soort wormgat verplaatst en zag haar terug in wat hij ervoer als een andere dimensie. Haar lippen bewogen niet, maar hij hoorde haar zeggen dat hij naar haar had gezocht en dat ze er nu was. Voor een doorgewinterde Hollywood-scepticus was dat het moment waarop het kantelde.

Martini ging op zoek naar een verklarend kader. Hij volgde een college bij boeddhist Robert Thurman aan Columbia University, hoogleraar en de vader van actrice Uma Thurman. Maar zelfs in de Tibetaans-boeddhistische traditie vond hij niet de bevestiging dat overledenen herkenbaar als zichzelf voortbestaan. Tot hij een boek opensloeg van een Amerikaanse hypnotherapeut.

KLIK OM TE VERGROTEN

×

Michael Newton en de opnames over het hiernamaals

Het eerste hoofdstuk van Newtons boek beschreef iemand onder hypnose die sprak over klaslokalen in het hiernamaals. Mensen in witte gewaden, geestelijke onderwerpen, exact het beeld dat Lana voor haar dood telkens had gedroomd. Voor Martini was dat de aanwijzing waarop hij wachtte.

Michael Newton was een gepromoveerd psycholoog uit Los Angeles die sinds de jaren zeventig met diepe regressietherapie werkte. Hij ontwikkelde een sessie van vier tot zes uur waarin cliënten voorbij hun vorige levens werden geleid naar wat hij het bestaan tussen incarnatiesDe fase die volgens deze hypnotherapeutische traditie volgt na een sterfte en voorafgaat aan een nieuwe geboorte. noemde. Newtons werk vormt de basis van een hele opleidingsstroom; meer over deze methode is terug te lezen in het overzicht van de zielenreis.

Wat Martini overtuigde, waren niet de boeken zelf. Het waren de tapes. Newtons vrouw vertelde hem dat ze hem aanvankelijk gek vond, totdat ze de opnames hoorde van mensen uit alle delen van de wereld die identieke dingen beschreven over het hiernamaals. Cliënten kenden elkaar niet en spraken niet eens dezelfde taal. Toch kwamen dezelfde details terug. Martini besloot ze zelf te filmen.

Amelia Earhart als test voor mediumschap

Een tweede draad in het onderzoek liep via mediums. Jennifer Shaffer, een medium uit Los Angeles die met de FBI werkt aan zaken rond vermiste personen, benaderde Martini na het lezen van zijn boek. Hij wantrouwde mediums, maar hij had iets bijzonders. Al dertig jaar onderzocht hij de verdwijning van Amelia Earhart, de Amerikaanse luchtvaartpionier die in 1937 spoorloos verdween boven de Stille Oceaan.

Tijdens hun eerste filmsessie kreeg Martini volgens hem antwoorden die alleen Earhart zelf zou kunnen weten. Toen hij vroeg of ze door de Japanners was geëxecuteerd, kreeg hij via Shaffer terug dat de twee Amerikaanse soldaten die haar lichaam ophaalden alleen een arm hadden gevonden. Een claim die Martini op dat moment alleen kende uit een interview uit 1966, dat Shaffer niet kon hebben gelezen.

Vijf minuten na het verlaten van haar kantoor belde een NTSB-onderzoeker hem op met exact dezelfde informatie uit een dossier dat hij die dag had bekeken. Voor Martini was dat het bewijspunt waarop hij niet meer terug kon. De parallel met de bredere wetenschap rond telepathie en mediumschap werd ineens een stuk minder afgezaagd.

Lees ook: concept God begrijpen

Het mysterie van pagina 49

Tijdens een andere sessie wees Earhart hem volgens Shaffer naar een specifiek boek in zijn linkerhand. Sla pagina 49 open, kreeg hij door. Op die pagina stond een verwijzing naar ene Clarence Beane, een ontwerper van vliegtuigen uit Boston die haar brandstoftanks zou hebben aangepast voor langere vluchten. Martini noteerde de naam en liet het rusten.

Tien jaar later, tijdens het redigeren van zijn nieuwste boek, vroeg hij ChatGPT wie deze Clarence Beane eigenlijk was. Het antwoord verraste hem. De AI corrigeerde de naam: het ging om Clarence Kelly Johnson, niet Beane. En Kelly Johnson bleek geen willekeurige aviateur. Hij was de man achter Lockheed Skunk Works en ontwierp de U-2 en SR-71-spionagevliegtuigen voor de CIA.

Voor Martini was de boodschap helder. Earhart wees hem tien jaar eerder op een naam die het boek verkeerd had afgedrukt, en die naam bleek te leiden naar de meest invloedrijke ontwerper van spionagevliegtuigen van de twintigste eeuw. Of het ook betekent dat zij zelf een spionagemissie uitvoerde laat hij in het midden. Het punt is dat de informatie niet uit Shaffer kon komen.

Hemis, Saint Issa en Jezus in India

Martini reisde met Robert Thurman naar Ladakh in Noord-India, het deel van Tibet dat in 1949 bij India kwam en daardoor de culturele revolutie ontliep. In het klooster van Hemis fluisterde de abt hem op een dag iets toe dat hem stilzette: Jezus heeft hier ooit gestudeerd.

De abt verwees naar een omstreden episode uit de westerse geschiedenis van religie. In 1894 publiceerde de Russische avonturier Nicolas Notovitch een tekst die hij in Hemis zou hebben gevonden, getiteld “The Life of Saint Issa”. Daarin reisde Jezus volgens de overlevering tijdens zijn zogenoemde verloren jaren via de zijderoute door India en leerde van hindoes, jaïns en de magiërs van Perzië. Notovitch werd door de westerse academische wereld grotendeels weggezet als bedrieger.

Martini brengt daar een nuance tegen in. Notovitch sprak geen Sanskriet en vertaalde dus niet zelf. Zijn sherpa deed dat, en in de jaren zestig kwam een onafhankelijke Indiase vertaling tot stand die woord voor woord met de eerste overeenkwam. Of dat het verhaal zelf historisch maakt is een andere vraag, maar het pleit niet eenduidig voor verzinsel. De claim blijft tot vandaag betwist.

Lees ook: BDE wetenschappelijk onderzoek

Jezus, source en onvoorwaardelijke liefde

Tijdens een hypnose-sessie van een vriendin van Martini herinnerde zij zich spontaan een leven in Jeruzalem, jaartal 18. Ze beschreef dat ze op tien voet afstand van Jezus stond en barstte uit in onbedaarlijk huilen. Ze werd overweldigd door wat ze omschreef als onvoorwaardelijke liefde. Ze begon te hyperventileren en kreeg geen lucht meer.

Martini liet de hypnotherapeut vragen naar uiterlijke details. Bruine ogen met gouden vlekken, een specifieke kleur die hij sindsdien tientallen keren bevestigd kreeg. Hindoes, atheïsten, niet-religieuze mensen die nooit iets met christendom hadden, beschrijven volgens hem allemaal hetzelfde gezicht. Volgens onderzoek dat in de NDE-literatuur consistent terugkomt, ervaart vijftien procent van de bijna-doodervaringenEen bijna-doodervaring is een ervaring tijdens klinische dood waarbij mensen rapporteren bewust te zijn buiten hun lichaam. een ontmoeting met deze figuur, ongeacht religieuze achtergrond.

Wat Martini intrigeerde, was de uitleg die hij later via een medium kreeg. Wanneer mensen huilen of niet kunnen ademen in zijn nabijheid, kwam het antwoord, “I brought more of source with me”. Dichtbij die figuur voelen mensen zogenaamd onvoorwaardelijke liefde die te overweldigend is voor het lichaam. Een omschrijving die opvallend non-denominationeel klinkt.

Voor- en nadelen van Life Between Lives-onderzoek

Voordelen

• Mensen die rouwen krijgen een kader waarin overledenen voortbestaan en bereikbaar zijn.
• Sessies van vier tot zes uur leveren consistent dezelfde structuur op bij verschillende hypnotherapeuten wereldwijd.
• De aanpak combineert reguliere hypnose met een onderzoekende, controleerbare houding.
• Cliënten rapporteren vaak afname van angst voor de dood en een sterker gevoel van levensdoel.

Nadelen

• De methode is wetenschappelijk niet repliceerbaar in een klassieke laboratoriumopstelling.
• Suggestibiliteit van het brein onder trance is een blijvend kritiekpunt vanuit de mainstream psychologie.
• De claims rond mediumschap kunnen worden besmet door koude lezing en de neiging tot bevestiging.
• Sessies zijn kostbaar en de kwaliteit hangt sterk af van de individuele therapeut.

Van Bollywood naar Mount Kailash

Het persoonlijke verhaal van Martini krijgt rond 2004 een wending die zelfs hij moeilijk kan verklaren. Na een mislukte regie-opdracht voor een Bollywoodfilm in Mumbai kreeg hij een uitnodiging van Robert Thurman om mee te reizen naar Tibet. Dinsdag in Kathmandu, anders niet. Hij stapte op het vliegtuig en sloot zich aan bij een groep van zesentwintig mensen voor een kora rond de heilige berg.

Mount Kailash geldt in zowel het hindoeïsme, het boeddhisme als het jaïnisme als de spirituele as van de wereld. Een kora is een rituele rondgang om de berg, te voet op grote hoogte. Martini filmde alles en stond op een gegeven moment voor de noordwand toen Thurman hem vertelde dat een wens op die plek volgens de overlevering uitkomt.

Hij telde af van tien. Wat eruit kwam, verraste hem zelf. In zijn hoofd woog hij filmcontract en geld af. Uit zijn mond rolde de zin “I want a son”. Een jaar later was zijn vrouw zwanger en kregen ze een zoon. Voor Martini bleef het bij dat ene zinnetje.

De wens bij Kailash en de zoon die zich herinnerde

Toen zijn zoon twee à drie jaar oud was, sprak hij volgens Martini zijn eerste hele zin tegen hem aan de telefoon. “Dad, I was a monk in Nepal.” Het kind maakte tijdens het slapen mudra-handgebaren die Tibetaanse monniken kennen, en sprak losse woorden in het Nepalees waar de Nepalese vriend van het gezin een zinnige vertaling van kon geven.

Een paar jaar later, in een onderverhuurd appartement in New York, gooide het kind een boek uit een kast in de prullenbak en pakte een ander. Het bleek Robert Thurmans boek Circling the Sacred Mountain. Hij sloeg het open op de pagina met de noordwand van Kailash, wees hem aan en zei tegen Martini’s vrouw: “That’s where I found daddy.” Het is precies de plek waar Martini de wens had uitgesproken.

Als zes-jarige sloot het kind een ander hoofdstuk af. Toen Martini zijn kinderen voorbereidde op de dood van hun grootmoeder, lachte zijn zoon. Hij gooide een waterfles op de grond, sprong er net zo lang op tot hij plat was, en zei: “Dad, spirit is like water. Het water is okay, ook als de fles platgetrapt wordt.”

Lees ook: BDE, schokkende realiteit

Waarom dit onderzoek mensen kan helen

Martini deed zelf zes Life Between Lives-sessies, en in een ervan ontmoette hij wat de methode “raadgevers” noemt. Hij vroeg waarom hij deze incarnatie als filmmaker had gekozen. Het antwoord dat hij volgens zijn beschrijving terugkreeg: hij had aangeboden om mensen te helen via film. Komedie verandert iemands stemming direct, tranen werken net zo, alleen via katharsis.

De helende werking is volgens hem niet abstract. Mensen zijn naar hem toegekomen die hem zeiden dat zijn boek hun leven heeft gered. Het bewijs zelf was daarbij ondergeschikt; wat hen raakte, was het kader waarin een overledene niet zomaar weg is. De ervaring van rouw rond vorige levens en bewustzijn na de dood krijgt daarmee een ander gewicht.

Wat opvalt is hoe nuchter de mensen worden die deze sessies hebben gedaan. Ze stoppen niet met werken, gaan niet zweven. Ze pakken het leven juist actiever op, vaak in naam van de overledene. Ze reizen naar plekken die de ander dierbaar vond. Ze leven een stuk verder.

Zielenplannen, reïncarnatie en vrije wil

Het meest controversiële stuk van Martini’s verhaal raakt aan een lang gekoesterd boeddhistisch en hindoeïstisch principe: de cyclus van wedergeboorte. In de dharmische tradities wordt samsara gezien als een gevangenis waar je uit moet ontsnappen via verlichting. Volgens de getuigenissen die Martini verzamelde klopt dat beeld niet helemaal.

Mensen onder diepe trance zeggen consistent dat incarnatie optioneel is. Je wordt niet gedwongen terug te komen. Je krijgt een voorstel, een levensplan, en kunt dat afwijzen of accepteren. De raadgevers presenteren scenario’s, en je gaat in onderhandeling. Het levenspad dat een mens als zwaar ervaart is volgens dit kader een vrijwillige keuze, gemaakt vanuit een bredere context. Een vergelijkbaar perspectief komt terug in het verhaal over de moeilijke levenspaden die mensen vooraf zelf kiezen.

Het tijdperspectief is dan ook anders. Mensen rapporteren dat 25 jaar op aarde aanvoelt als vijf à tien minuten in het hiernamaals. Een zielsleven van acht jaar als hiv-patiënt in Afrika vraagt vanuit dat perspectief drie minuten vrijwilligerswerk, met een groot effect op iedereen die de persoon liefhad. Of dat troostend of cynisch klinkt hangt af van het gehoor.

Dieren, doel en terugkomen

Een onverwacht hoofdstuk in Martini’s onderzoek gaat over dieren. Tijdens een sessie sprak hij volgens hem met de overleden hond van zijn werkgever, scenarist Robert Towne. De hond beschreef een specifiek incident waarbij hij een buffel uitdaagde op Catalina Island, iets wat alleen Towne zelf wist. Voor Towne, een uitgesproken scepticus, was dat het keerpunt.

Wat dieren volgens deze opnames consistent zeggen is opmerkelijk. “Wij begrijpen incarnatie. Mensen niet.” Ze begrijpen volgens dit kader het concept van terugkomen voor een doel beter dan de soort die het bedacht heeft. Dezelfde hond identificeerde zichzelf overigens als Townes paard uit een eerder leven in Schotland, met een familienaam die controleerbaar bleek. Voor wie meer wil weten over hoe vorige levens zich kunnen manifesteren, is het verhaal van eindeloos bewustzijn een goed startpunt.

Het idee dat zielen reïncarneren als andere zielen, vrijwillig, met een specifiek doel, en dat dieren die dynamiek beter doorzien dan mensen, is voor velen een lastige stap. Maar het is wel consistent in de honderden sessies die Martini vastlegde. En consistentie is in elk onderzoek het criterium dat het meeste gewicht krijgt.

Lees ook: terminal lucidity & bewustzijn

Filters in de hersenen en verborgen bewustzijn

Wat dit alles bij elkaar bindt, is een specifiek model van hoe de hersenen werken. Volgens psychiater Dr. Bruce Greyson, hoogleraar emeritus aan de University of Virginia en een van de stichters van het wetenschappelijke onderzoek naar bijna-doodervaringen, fungeren onze hersenen als een filter van het bewustzijn. In zijn boek After werkt Greyson dat filtermodel uit, met name op pagina 125. Het brein blokkeert volgens dit model informatie die het lichaam niet nodig heeft om te overleven.

Dat model verklaart waarom sommige kinderen tot hun achtste herinneringen aan eerdere levens hebben en mensen kunnen zien die volwassenen niet zien. De filters zijn nog niet dichtgegaan. En het verklaart waarom dementiepatiënten vlak voor de dood opeens helder kunnen worden, een fenomeen dat artsen paradoxale helderheid noemen. Het US National Institute on Aging financiert sinds 2019 zes onafhankelijke studies om dit fenomeen in kaart te brengen, en uit een scoping review uit 2025 over heldere episodes bij dementie blijkt dat zorgverleners het herhaaldelijk waarnemen.

Volgens Greyson en het Parnia Lab van NYU Langone gaat het hier om een fenomeen dat de huidige hersentheorie uitdaagt. Als bewustzijn werkelijk in het brein zit, zou een vergevorderd dement brein geen heldere conversatie meer kunnen voeren. Toch gebeurt het, en wordt het vastgelegd in prospectief klinisch onderzoek naar bewustzijn aan het levenseinde.

Conclusie

Wat Richard Martini in twintig jaar verzamelde, is geen sluitend wetenschappelijk bewijs voor het hiernamaals. Het is wel een serieuze hoeveelheid consistent geobserveerde data die de heersende materialistische verklaring van bewustzijn onder druk zet.

De vraag voor de lezer is niet of dit allemaal letterlijk waar is. De vraag is wel waarom mensen uit volstrekt verschillende achtergronden onafhankelijk van elkaar dezelfde structuur beschrijven. Wie daar oprecht naar kijkt, ontkomt niet aan een ongemakkelijke conclusie. Het kan dan zijn dat de Westerse aanname over wat de dood is, eenvoudigweg niet klopt.

Gerelateerde artikelen

Het verhaal van mijn bijna-doodervaring in Reims, Frankrijk

Ik zag zielen die bewust kozen voor pijn tijdens mijn bijna-doodervaring- JoAnna Oblander

Hoe MCT-olie werkt op honger, gewicht en spijsvertering

Ik zag planeten. Ik zag steden. Ik zag vreemde mensen die ik niet herkende – Kieran Stannislav Mace’s BDE

Universiteit doet 60 jaar onderzoek naar 2500 kinderen die zich een eerder leven herinneren

Geraadpleegde bronnen:

De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.

• Greyson, B. (2021). After: A Doctor Explores What Near-Death Experiences Reveal About Life and Beyond bespreekt het filtermodel van het brein op pagina 125.
• Michael Newton Institute beschrijft de levensloop en methode van de pionier van Life Between Lives-hypnotherapie.
• National Institute on Aging rapporteert het verschijnsel paradoxale helderheid bij dementiepatiënten op basis van onderzoek aan de University of Pennsylvania.
• Gilmore-Bykovskyi et al. (2025) PMC scoping review brengt het fenomeen van heldere episodes bij dementie systematisch in kaart.
• NYU Langone Parnia Lab onderzoekt prospectief het bewustzijn aan het levenseinde, inclusief paradoxale helderheid.
• Wikipedia-overzicht over Notovitch geeft de academische context van de betwiste claim over Jezus in India.
• Wikipedia-biografie van Bruce Greyson documenteert zijn vier decennia onderzoek aan de University of Virginia.

Veelgestelde vragen

Wie is Richard Martini precies?

Richard Martini is een Amerikaanse filmmaker en auteur die documentaires en speelfilms regisseerde voordat hij zich richtte op onderzoek naar het hiernamaals. Hij studeerde aan het Masters of Professional Writing Program van USC en werkte als journalist voor Variety. Zijn boek Flipside en de bijbehorende documentaire uit 2012 vormen het beginpunt van zijn onderzoek naar het hiernamaals.

Wat is Life Between Lives-hypnotherapie?

Het is een methode ontwikkeld door Dr. Michael Newton waarbij cliënten in een sessie van vier tot zes uur eerst herinneringen aan vorige levens ophalen en daarna doorreizen naar wat de methode het bestaan tussen incarnaties noemt. Het Michael Newton Institute traint en certificeert hypnotherapeuten wereldwijd in deze techniek.

Hoe verhoudt dit zich tot reguliere bijna-doodervaring-onderzoek?

Het wetenschappelijke onderzoek naar bijna-doodervaringen, gevoerd door onder andere Bruce Greyson, Pim van Lommel en Sam Parnia, kijkt vooral naar wat mensen ervaren tijdens klinische dood. Martini’s werk leunt sterk op deze academische basis, maar voegt hypnotherapie en mediumschap toe als aanvullende invalshoeken. De overlap tussen de drie methoden is volgens hem opmerkelijk groot.

Is paradoxale helderheid wetenschappelijk erkend?

Ja. Het fenomeen, ook bekend als terminale lucidity, wordt sinds 2019 actief onderzocht via zes door het US National Institute on Aging gefinancierde studies. Onderzoekers aan onder andere de University of Pennsylvania, NYU Langone en de University of Wisconsin-Madison documenteren systematisch hoe vaak het voorkomt en welke factoren een rol spelen.

Wat zijn de filters in de hersenen waar Greyson over schrijft?

Het idee, uitgewerkt in zijn boek After op pagina 125, is dat het brein een filter is van bewustzijn dat van elders komt. Onder normale omstandigheden blokkeert het informatie die het lichaam niet nodig heeft voor overleving. In bepaalde situaties, zoals klinische dood of vergevorderde dementie, worden die filters tijdelijk doorlatender of vallen ze weg.