Tussen 2021 en 2023 nam de massa van de Antarctische ijskap met ongeveer 695 miljard ton toe. Dat is de grootste toename die ooit door de GRACE-satellieten is gemeten.
Nieuw onderzoek laat zien dat een groot deel van deze uitzonderlijke groei samenhing met aanhoudende opwarming duizenden kilometers verderop, in het tropische westen van de Stille Oceaan en het oosten van de Indische Oceaan. Hierdoor veranderden de luchtstromen en werd meer vocht naar Oost-Antarctica gevoerd.
Alvast 5 van de belangrijkste punten
- Tussen 2021 en 2023 kwam er 695 miljard ton massa bij, de grootste toename sinds satellieten dit meten.
- De oorzaak lag duizenden kilometers verderop, in warm zeewater tussen de Stille en de Indische Oceaan.
- Een patroon van hoge en lage luchtdruk voerde vocht vanaf de Indische Oceaan naar Oost-Antarctica.
- De extra sneeuw legde in die jaren water vast op het continent in plaats van in de oceaan.
- Zulke warme perioden in de tropen keren ongeveer eens per tien jaar terug, dus dit mechanisme kan vaker aanslaan.
Wat de recordtoename betekende voor de zeespiegel
Om te zien hoe groot 695 miljard ton is, helpt het jaargemiddelde van de twee decennia ervoor: ongeveer 140,5 miljard ton per jaar de andere kant op. Drie jaar sneeuwval wogen dus op tegen bijna vijf gemiddelde jaren.
Al die massa is water dat op het continent bleef liggen in plaats van in zee terecht te komen. Daarmee remde Antarctica in deze jaren zijn eigen bijdrage aan de wereldwijde zeespiegelstijging af. De periode laat bovendien zien dat omstandigheden in de tropen de sneeuwval op Antarctica jarenlang kunnen sturen.
Hoe de onderzoekers de groei hebben gemeten
De studie werd gepubliceerd in Nature.
Onderzoekers onder leiding van het Institute of Oceanology van de Chinese Academy of Sciences (IOCAS) combineerden satellietmetingen van veranderingen in de zwaartekracht, gegevens uit ijskernen over de hoeveelheid gevallen sneeuw, berekeningen van de verplaatsing van waterdamp en simulaties van luchtstromen. Daarmee onderzochten zij waardoor de uitzonderlijke groei tussen 2021 en 2023 werd veroorzaakt.
Wat de ijstoename op Antarctica opleverde
Opbrengst
- De ijskap kreeg er tussen 2021 en 2023 ongeveer 695 miljard ton massa bij.
- De extra sneeuwval legde in die jaren water vast op het continent in plaats van in de oceaan.
- Onderzoekers leggen een verband bloot tussen de tropische oceaan en Oost-Antarctica.
- Satellietmetingen, ijskernen en simulaties wijzen in dit onderzoek dezelfde kant op.
- Modellen van de ijskap kunnen er een nieuwe voorspeller bij krijgen: de temperatuur van de tropische oceaan.
Opwarming in de tropen stuurde vocht naar het zuiden
In die jaren bleef het gebied met zeer warm zeewater op de grens van het westen van de Stille Oceaan en het oosten van de Indische Oceaan uitzonderlijk warm. Volgens de studie bracht deze langdurige opwarming een reeks Rossbygolven op gang die zich in zuidelijke richting verplaatsten en uiteindelijk de luchtstromen boven Oost-Antarctica veranderden.
Atmosferische wervelingen en de overheersende luchtstromen versterkten samen dit patroon en hielden het in stand. Daardoor ontstond een noord-zuidpatroon met een gebied van lage luchtdruk ten zuiden van Australië en een gebied van hoge luchtdruk langs de kust van Oost-Antarctica. Deze luchtstromen voerden vocht vanuit de gematigde delen van de Indische Oceaan richting Antarctica. Ook bereikten meer atmosferische rivierenSmalle banen in de lucht die grote hoeveelheden waterdamp over duizenden kilometers verplaatsen. het continent.
Verklarende woordenlijst
- Simulaties: Berekeningen waarmee onderzoekers het gedrag van de atmosfeer of de oceaan op een computer nabootsen.
- Atmosferische circulatie: De grootschalige beweging van lucht rond de aarde die warmte en vocht verplaatst.
- Atmosferische rivieren: Smalle banen in de lucht die grote hoeveelheden waterdamp over duizenden kilometers verplaatsen.
- Noord-zuidpatroon: Een gebied van lage en een gebied van hoge luchtdruk boven elkaar, die samen de wind een vaste richting geven.
SimulatiesBerekeningen waarmee onderzoekers het gedrag van de atmosfeer of de oceaan op een computer nabootsen. waarin de verplaatsing van waterdamp werd gevolgd, lieten zien dat deze aanvoer van vochtige lucht langdurige en zware sneeuwval veroorzaakte in het gebied tussen Queen Mary Land en Wilkes Land. Daardoor kwam er veel extra massa bij op de ijskap.
Experimenten met atmosferische circulatieDe grootschalige beweging van lucht rond de aarde die warmte en vocht verplaatst. wezen de aanhoudend hoge zeetemperaturen in de tropen aan als directe oorzaak van de veranderingen in luchtstromen en sneeuwval.
De onderzoekers ontdekten daarnaast dat vergelijkbare perioden met langdurig hoge zeetemperaturen in dit tropische gebied ongeveer eens per tien jaar voorkomen. Dit terugkerende verband laat zien dat veranderingen in tropische oceanen jarenlang invloed kunnen hebben op de sneeuwval en de hoeveelheid ijs in Oost-Antarctica. Zulke natuurlijke schommelingen krijgen in het klimaatdebat doorgaans minder aandacht dan de langjarige lijn.
Wat het onderzoek toevoegt aan de voorspellingen
Volgens de studie speelt het noord-zuidpatroonEen gebied van lage en een gebied van hoge luchtdruk boven elkaar, die samen de wind een vaste richting geven. in de luchtstromen boven Oost-Antarctica een belangrijke rol bij de manier waarop opwarming in de tropen de hoeveelheid ijs op Antarctica kan beïnvloeden. Daarmee beschrijven de onderzoekers hoe veranderingen in verre tropische oceanen uiteindelijk de sneeuwval op het continent kunnen veranderen.
De wetenschappelijke eye-opener
Sneeuw begint als verdamping boven zeewater. De aanjager van deze groei lag in de tropen, waar het water jarenlang warm bleef. Het vocht zelf kwam ergens anders vandaan, uit de gematigde Indische Oceaan. Warmte op de ene plek zette de wind in beweging, en die wind haalde zijn water op de andere plek. Wie de massa van Antarctica wil voorspellen, moet dus twee zeegebieden tegelijk in de gaten houden.
“We hebben een tot nu toe onvoldoende herkend verband gevonden tussen het tropische gebied met warm zeewater en de Oost-Antarctische ijskap,” zei Yunhe Wang van IOCAS, eerste auteur van de studie. “Ons onderzoek biedt een theoretische basis om veranderingen in de massa van de Antarctische ijskap beter te begrijpen en verder onderzoek te doen naar het klimaat in Oost-Antarctica.”
Referentie: “Multiyear tropical warm pool warming drives slowdown in Antarctic mass loss” door Yunhe Wang, Qinghua Ding, Xiaofeng Li, Thomas J. Ballinger, Yoshihiro Nakayama, Dániel Topál en Eric J. Steig, 19 augustus 2026, Nature.
DOI: 10.1038/s41586-026-10912-x
Conclusie
Drie jaar lang kreeg de grootste ijskap ter wereld massa terug, en de onderzoekers kunnen nu precies aanwijzen waardoor. De sneeuw kwam voort uit een stand van de wind die duizenden kilometers verderop in de tropen begon, en dat verband was tot nu toe onvoldoende herkend.
Daarmee krijgt een model van Antarctica er een handvat bij: de temperatuur van verre oceanen. De onderzoekers koppelen die twee gebieden aan elkaar en verklaren zo waarom de sneeuwval op het continent van jaar tot jaar zo sterk kan verschillen. Perioden als deze keren ongeveer eens per tien jaar terug.
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- Nature (2026) – De studie zelf, “Multiyear tropical warm pool warming drives slowdown in Antarctic mass loss”, met de metingen en berekeningen achter de 695 miljard ton.
- ESA – Uitleg onder “Why is Antarctica’s mass increasing?” over hoe satellieten van het Europese ruimteagentschap de massa van de ijskap wegen.
- NASA GRACE-FO – Achtergrond bij de missie die sinds 2002 de massaveranderingen van ijskappen volgt.
- ECO Magazine (2026) – Samenvatting van de verklaring van het onderzoeksinstituut, met de cijfers over de sneeuwval en over de herhaling ongeveer eens per tien jaar.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Hoeveel massa kwam er tussen 2021 en 2023 bij op Antarctica?
Ongeveer 695 miljard ton. Dat is de grootste toename die de GRACE-satellieten ooit hebben vastgelegd.
Waardoor nam de Antarctische ijskap in massa toe?
Door aanhoudend warm zeewater op de grens van het westen van de Stille Oceaan en het oosten van de Indische Oceaan. Die warmte bracht een reeks golven in de atmosfeer op gang die vocht naar Oost-Antarctica voerde, waar het als extra sneeuw viel.
Wat betekende de toename voor de zeespiegel?
De extra sneeuw bleef als massa op het continent liggen in plaats van in zee terecht te komen. Daarmee remde Antarctica in deze jaren zijn eigen bijdrage aan de zeespiegelstijging af.
Waar kwam het vocht voor al die sneeuw vandaan?
Uit de gematigde delen van de Indische Oceaan. De warmte in de tropen zette de wind in beweging, en die wind haalde zijn water dus ergens anders op.
Hoe vaak komen zulke warme perioden in de tropen voor?
Ongeveer eens per tien jaar. De onderzoekers vonden vergelijkbare perioden met langdurig hoge zeetemperaturen in dit tropische gebied terug in zowel metingen als simulaties.
