Nieuw onderzoek wijst erop dat vrouwen die GLP-1-middelen gebruiken mogelijk minder kans hebben om borstkanker te krijgen. GLP-1-middelen hebben de behandeling van obesitas en diabetes type 2 ingrijpend veranderd.
Onderzoekers bekijken inmiddels welke andere gezondheidsvoordelen deze middelen mogelijk hebben. Een onderzoek onder ruim 110.000 vrouwen laat nu zien dat het gebruik ervan mogelijk samenhangt met een aanzienlijk lager risico op borstkanker.
Alvast 5 van de belangrijkste punten
- Het verschil tussen beide analyses zegt meer over de kwaliteit van het onderzoek dan het losse percentage doet vermoeden.
- De onderzoekers hielden rekening met zes kenmerken die het beeld anders hadden kunnen kleuren.
- Een van de weinige bestaande medicijnen tegen borstkanker wordt door veel vrouwen alsnog geweigerd.
- Het vermoede werkingsmechanisme loopt maar deels via de kilo’s die eraf gaan.
- Vier factoren bleven buiten beschouwing, en juist die bepalen hoe zwaar deze uitkomst mag wegen.
Wat het onderzoek liet zien
Het onderzoek werd gepresenteerd tijdens de jaarvergadering van de American Society of Clinical Oncology (ASCO) in 2026 en gepubliceerd in JCO Oncology Practice. Vrouwen die GLP-1-middelen voorgeschreven kregen, hadden ongeveer 30 procent minder kans om borstkanker te krijgen dan vrouwen die deze middelen niet hadden gebruikt.
Het onderzoek stond onder leiding van Elizabeth McDonald, arts en gepromoveerd onderzoeker. Zij is hoogleraar radiologie aan de Perelman School of Medicine van de Universiteit van Pennsylvania en werkt als radioloog gespecialiseerd in borstonderzoek bij het Abramson Cancer Center van Penn.
“Ons onderzoek was observationeel. De resultaten geven aanwijzingen voor een verband tussen GLP-1-middelen en een lager aantal gevallen van borstkanker. Verder onderzoek moet uitwijzen hoe sterk dit verband is. De bevindingen sluiten aan bij het groeiende aantal aanwijzingen dat het zinvol is om deze afslankmiddelen te onderzoeken als mogelijke manier om kanker te voorkomen,” aldus McDonald.
Hoe GLP-1-middelen in het lichaam werken
GLP-1-middelen bootsen de werking na van glucagonachtig peptide-1, een hormoon dat van nature in het lichaam voorkomt en helpt bij het regelen van de bloedsuikerspiegel en de eetlust. De middelen werden oorspronkelijk ontwikkeld voor de behandeling van diabetes type 2. Tegenwoordig worden ze ook veel voorgeschreven om af te vallen en op gewicht te blijven.
Verschillende observationele onderzoeken hebben GLP-1-middelen al in verband gebracht met een lager risico op kanker en betere vooruitzichten voor mensen die kanker hebben gehad. Onderzoeken waarbij deelnemers vanaf het begin worden gevolgd, kunnen sterker bewijs opleveren. Zulke klinische onderzoeken zijn nog niet afgerond.
Voor- en nadelen van GLP-1-middelen
Voordelen
- Zeer effectief bij het verliezen en vasthouden van gewicht
- Verlagen de bloedsuikerspiegel bij diabetes type 2
- Gunstige effecten op hart, bloedvaten en nieren aangetoond in klinische studies
- Breed beschikbaar en inmiddels goed onderzocht bij grote groepen gebruikers
Nadelen
- Misselijkheid, braken, diarree en obstipatie komen zeer vaak voor
- Zelden ernstige bijwerkingen zoals ontsteking van de alvleesklier
- Het gewicht komt bij stoppen bij veel mensen terug
- Nergens geregistreerd als middel om kanker te voorkomen
Vervolgonderzoek in meerdere centra
McDonald en haar collega’s bereiden momenteel een klinisch onderzoek in meerdere medische centra voor. Daarmee willen ze vaststellen of GLP-1-middelen het risico op borstkanker kunnen verlagen bij vrouwen met een verhoogd risico, waaronder vrouwen die eerder borstkanker hebben gehad.
“GLP-1-middelen zijn interessant voor kankeronderzoek. Ze zijn voor andere aandoeningen ontwikkeld en beïnvloeden verschillende aangrijpingspunten en biologische processen die betrokken zijn bij het ontstaan van kanker. Daarom willen we deze middelen graag onderzoeken in relatie tot kanker,” zei McDonald.
Onderzoek onder ruim 110.000 vrouwen
De onderzoekers analyseerden elektronische patiëntendossiers van 111.646 vrouwen met een body mass index (BMI) van minimaal 25. Volgens de gebruikelijke indeling valt een BMI vanaf 25 binnen de categorie overgewicht. Alle deelnemers hadden binnen Penn Medicine een beeldvormend borstonderzoek ondergaan. In hun dossiers stond geregistreerd of tussen januari 2022 en juni 2025 borstkanker bij hen was vastgesteld.
Bij 15.264 vrouwen, oftewel 13,7 procent, stond in het dossier een voorschrift voor GLP-1-middelen. Bij de overige 96.382 vrouwen, oftewel 86,3 procent, was geen gebruik van deze middelen geregistreerd.
De onderzoekers bekeken nieuwe diagnoses van borstkanker in twee analyses. De eerste analyse omvatte alle 111.646 vrouwen. Voor de tweede analyse werden 30.528 vrouwen in paren met elkaar vergeleken.
Voor iedere gebruiker van een GLP-1-middel selecteerden de onderzoekers een vrouw met vergelijkbare kenmerken die het middel niet gebruikte. Ze hielden daarbij rekening met leeftijd, ras, etnische achtergrond, BMI, borstdichtheid en diabetes. Deze vergelijking moest mogelijke vertekening en de invloed van andere factoren zo veel mogelijk beperken.
Wat de cijfers wel en niet zeggen
Borstkanker kwam in beide analyses minder vaak voor bij vrouwen die GLP-1-middelen gebruikten. In de volledige onderzoeksgroep lag de berekende kansverhouding, in de statistiek ook odds genoemd, 35,1 procent lager. In de groep met vergelijkbare deelnemers lag deze kansverhouding 30,5 procent lager.
De onderzoekers bekeken geen verschillen tussen afzonderlijke GLP-1-middelen. Ook de duur van de behandeling, erfelijke risicofactoren en het stadium en type borstkanker op het moment van de diagnose werden niet meegenomen. Het onderzoeksteam wil enkele van deze factoren in vervolgonderzoek nader bestuderen.
GLP-1-middelen zijn zeer effectief bij gewichtsverlies. Het behouden van een gezond gewicht wordt al lange tijd aanbevolen om het risico op borstkanker te verlagen. Overgewicht vormt een bekende risicofactor voor de ziekte, vooral na de overgang.
Lees ook: GLP-1-medicijnen, werking en risico’s
Hoe kunnen GLP-1-middelen het risico op kanker beïnvloeden?
Wetenschappers vermoeden dat lichte chronische ontstekingen bijdragen aan het ontstaan van borstkanker. GLP-1-middelen kunnen ontstekingsreacties in het hele lichaam verminderen via verschillende biologische processen. Mogelijk veroorzaken ze ook veranderingen in de stofwisseling en in de manier waarop bepaalde genen worden aan- en uitgezet.
Deze veranderingen zouden de groei van tumoren kunnen vertragen of helpen voorkomen. Volgens de onderzoekers kan de combinatie van deze effecten een rol spelen bij het lagere aantal gevallen van borstkanker in het onderzoek.
Er zijn maar weinig mogelijkheden om het risico op borstkanker te verlagen. Regelmatige controles met mammografie of MRI zijn vooral bedoeld om de ziekte vroeg op te sporen. Sommige mensen met erfelijke mutaties die het risico sterk verhogen, kiezen voor een preventieve borstverwijdering.
Tamoxifen kan het aantal gevallen van borstkanker onder mensen met een verhoogd risico aanzienlijk verminderen. Veel mensen die voor deze behandeling in aanmerking komen, zien vanwege de bijwerkingen af van het gebruik ervan.
GLP-1-middelen worden al door miljoenen Amerikanen gebruikt. Als klinische onderzoeken de bevindingen bevestigen, kunnen deze middelen in de toekomst mogelijk worden gebruikt om borstkanker te helpen voorkomen.
“Uiteindelijk willen we betere manieren vinden om borstkanker te voorkomen,” zei McDonald. “Het is bemoedigend dat de overlevingskansen bij borstkanker de afgelopen tientallen jaren zijn verbeterd. We hopen vergelijkbare vooruitgang te boeken bij het voorkomen van de ziekte.”
Verklarende woordenlijst
- GLP-1-agonist: verzamelnaam voor middelen zoals semaglutide en liraglutide die het darmhormoon GLP-1 nabootsen.
- Observationeel onderzoek: onderzoek waarin bestaande gegevens worden bekeken zonder dat deelnemers een behandeling toegewezen krijgen.
- Kansverhouding: statistische maat die twee kansen met elkaar vergelijkt, in het Engels odds ratio genoemd.
- Gepaarde vergelijking: methode waarbij elke gebruiker wordt gekoppeld aan een niet-gebruiker met vergelijkbare kenmerken.
Wat dit betekent in de Nederlandse situatie
In Nederland kregen in 2025 ongeveer 15.200 vrouwen de diagnose invasieve borstkanker. Overgewicht geldt daarbij als een erkende risicofactor, samen met alcohol, leeftijd en erfelijke aanleg. Het advies om op een gezond gewicht te blijven staat dus toch al lang overeind.
Semaglutide en liraglutide zijn hier geregistreerd voor gewichtsbeheersing vanaf een BMI van 30, of vanaf 27 met een bijkomende aandoening. Voor het voorkomen van kanker is geen enkel GLP-1-middel geregistreerd. Een observationeel onderzoekOnderzoek waarin bestaande gegevens worden bekeken zonder dat deelnemers een behandeling toegewezen krijgen. als dit verandert daar niets aan.
Wat het onderzoek nog niet kan aantonen
De gepaarde vergelijkingMethode waarbij elke gebruiker wordt gekoppeld aan een niet-gebruiker met vergelijkbare kenmerken. vangt zes kenmerken af. Andere verschillen blijven wel buiten beeld. Vrouwen die deze middelen krijgen voorgeschreven, zien hun arts vaker en bewegen mogelijk meer. Zulke verschillen kunnen een deel van het gevonden effect verklaren.
Ook de omvang van het verschil vraagt om nuchterheid. In de hele groep kreeg 1,62 procent van de gebruikers borstkanker, tegen 2,47 procent van de niet-gebruikers. Dat is in absolute zin nog geen procentpunt. De kansverhoudingStatistische maat die twee kansen met elkaar vergelijkt, in het Engels odds ratio genoemd. van dertig procent klinkt daardoor groter dan het onderliggende verschil is.
De biologische eye-opener
Vetweefsel is geen passieve opslag. Na de overgang maakt het lichaam een groot deel van zijn oestrogeen juist in vetcellen aan. Meer vet betekent dan meer hormonale prikkeling van borstweefsel, én meer signaalstoffen die ontstekingen aanjagen. Wie afvalt, verlaagt beide tegelijk. Dat verklaart mogelijk waarom een middel dat nooit voor kanker is ontworpen, toch in dit soort cijfers opduikt.
Conclusie
Het verband tussen GLP-1-middelen en minder gevallen van borstkanker is opvallend en consistent over twee analyses, maar het blijft een verband en geen bewezen oorzaak. Het geplande klinische onderzoek in meerdere centra moet uitwijzen of er echt iets te winnen valt. Tot die tijd blijft een gezond gewicht het advies dat wél is onderbouwd.
Referentie: “GLP-1 Agonists Are Associated With a Significant Reduction in Breast Cancer Incidence in Women” door Elizabeth S. McDonald, Laura B. Gillis, Peter Gabriel, Kham Xapakdy, Anthony Young, Abigail Doucette, Mitchell D. Schnall, John B. Buse en Etta D. Pisano, 2 juni 2026, JCO Oncology Practice.
DOI: 10.1200/OP-26-00485
Geraadpleegde bronnen:
De onderstaande referenties vormen de inhoudelijke onderbouwing van dit artikel.
- JCO Oncology Practice (2026). De oorspronkelijke publicatie met de kansverhoudingen uit beide analyses.
- Penn Medicine (2026). Persbericht met de opzet van het onderzoek en de leeftijdsgrenzen van de deelnemers.
- Nature Cancer (2026). Overzicht van de mogelijke biologische routes tussen GLP-1-signalering en tumorgroei.
- VZinfo, RIVM en IKNL (2026). Aantallen nieuwe diagnoses van borstkanker in Nederland.
- Wereld Kanker Onderzoek Fonds (2025). Overzicht van risicofactoren voor borstkanker, waaronder overgewicht.
- Farmacotherapeutisch Kompas (2026). Registratie, indicaties en bijwerkingen van semaglutide in Nederland.
Gerelateerde artikelen
Veelgestelde vragen
Verlagen GLP-1-middelen bewezen het risico op borstkanker?
Nee. Het gaat om een observationeel onderzoek dat een verband laat zien; een oorzakelijk effect is er niet mee aangetoond.
Om welke middelen gaat het precies?
Dat is in dit onderzoek niet uitgesplitst. De onderzoekers keken naar voorschriften voor GLP-1-middelen als groep, zonder onderscheid tussen bijvoorbeeld semaglutide en liraglutide.
Welke vrouwen deden mee?
Vrouwen van 45 tot en met 80 jaar met een BMI van 25 of hoger die tussen januari 2022 en juni 2025 een beeldvormend borstonderzoek ondergingen binnen Penn Medicine.
Hoe groot is het verschil in absolute zin?
Onder de gebruikers kreeg 1,62 procent borstkanker, tegen 2,47 procent van de niet-gebruikers. Dat is een verschil van iets minder dan één procentpunt.
Kan ik hier in Nederland een GLP-1-middel voor krijgen?
Nee. Deze middelen zijn geregistreerd voor diabetes type 2 en voor gewichtsbeheersing, niet om kanker te voorkomen.
